Gastroskopi, yemek borusu (özofagus), mide ve onikiparmak bağırsağının (duodenum) başlangıç bölümlerinin, ucunda kamera ve ışık kaynağı bulunan esnek bir endoskop yardımıyla incelenmesini sağlayan tıbbi işlemdir. Üst gastrointestinal endoskopi, özofagogastroduodenoskopi (ÖGD/EGD) veya günlük kullanımda endoskopi olarak da adlandırılır.

Gastroskopi; yutma güçlüğü, üst sindirim sistemi kanaması, açıklanamayan demir eksikliği anemisi, belirli mide ve yemek borusu yakınmaları, ülser şüphesi ve bazı hastalıkların takibi gibi durumlarda kullanılabilir. İşlem sırasında yemek borusu, mide ve onikiparmak bağırsağının iç yüzeyi doğrudan görüntülenir. Gerekli görülen bölgelerden biyopsi (doku örneği) alınabilir veya uygun durumlarda belirli endoskopik tedavi girişimleri gerçekleştirilebilir.

Gastroskopi, her mide ağrısında veya reflü şikâyetinde mutlaka yapılması gereken bir işlem değildir. İşlemin gerekliliği; hastanın yaşı, belirtilerin süresi ve özellikleri, alarm bulguları, kullandığı ilaçlar, aile öyküsü ve önceki incelemeleri dikkate alınarak gastroenteroloji uzmanı tarafından değerlendirilir.

İşlem öncesinde belirli bir süre aç kalınması gerekir. Gastroskopi, klinik koşullara göre boğaza uygulanan lokal anestezi, sedasyon veya uygun görülen diğer anestezi yöntemleriyle gerçekleştirilebilir. İşlem sonrasında beslenmeye dönüş ve günlük aktivitelere başlama zamanı, uygulanan ilaçlara ve yapılan girişimlere göre değişir.

Özel Adana Ortadoğu Hastanesi Gastroenteroloji Bölümü kapsamında, üst sindirim sistemi hastalıklarının değerlendirilmesinde gastroskopi gereksinimi hastanın klinik özellikleri doğrultusunda ele alınır. Endoskopik incelemenin amacı, beklenen yararları, alternatifleri ve olası riskleri işlem öncesi değerlendirme sürecinin önemli parçalarıdır.

İçindekiler

Gastroskopi Nedir?
Gastroskopi Hangi Organları İnceler?
Gastroskopi Neden Yapılır?
Gastroskopi Hangi Hastalıkların Tanısında Kullanılır?
Gastroskopi Öncesi Hazırlık Nasıl Yapılır?
Gastroskopi Nasıl Yapılır?
Gastroskopi Sırasında Sedasyon ve Anestezi
Gastroskopi Ne Kadar Sürer?
Gastroskopi Sırasında Biyopsi Alınması
Gastroskopi ile Yapılabilen Tedavi İşlemleri
Gastroskopi Sonrası Nelere Dikkat Edilmelidir?
Gastroskopinin Riskleri ve Olası Komplikasyonları
Gastroskopi Sonuçları Nasıl Değerlendirilir?
Gastroskopi ile Diğer Tanı Yöntemleri Arasındaki Farklar
Gastroskopi Kimlere Yapılabilir?
Gastroskopi Hangi Durumlarda Ertelenebilir?
Adana'da Gastroskopi ve Gastroenteroloji Değerlendirmesi
Sıkça Sorulan Sorular

Gastroskopi Nedir?

Gastroskopi, üst sindirim sisteminin iç yüzeyinin doğrudan görüntülenmesini sağlayan endoskopik inceleme yöntemidir. İşlemde kullanılan gastroskop, ince ve esnek yapıda olup ucunda görüntüleme sistemi, ışık kaynağı ve gerekli durumlarda tıbbi araçların ilerletilebildiği çalışma kanalı bulunur.

Endoskop ağız yoluyla ilerletilerek sırasıyla yemek borusu, mide ve onikiparmak bağırsağı değerlendirilir. Elde edilen görüntüler monitöre aktarılır ve ilgili anatomik yapıların mukozası incelenir.

Gastroskopinin temel özelliği, üst sindirim sistemi mukozasının doğrudan görüntülenmesine olanak sağlamasıdır. Ultrasonografi veya bilgisayarlı tomografi gibi yöntemler farklı anatomik bilgiler sunarken gastroskopi, sindirim kanalının iç yüzeyindeki değişikliklerin değerlendirilmesinde kullanılır.

Gastroskopi ile Endoskopi Aynı Şey midir?

Endoskopi, vücudun iç yapılarının özel görüntüleme cihazlarıyla incelenmesini sağlayan yöntemlerin genel adıdır. Gastroskopi ise endoskopinin üst sindirim sistemine yönelik türüdür.

Günlük dilde “endoskopi yaptırmak” ifadesi çoğunlukla gastroskopi anlamında kullanılır. Ancak kolonoskopi, endoskopik ultrasonografi ve ERCP gibi farklı endoskopik yöntemler de bulunmaktadır.

Özofagogastroduodenoskopi (ÖGD) Ne Demektir?

Özofagogastroduodenoskopi, incelenen üç anatomik bölgenin adından oluşur:

Özofago: Yemek borusu
Gastro: Mide
Duodeno: Onikiparmak bağırsağı
Skopi: Görüntüleme veya inceleme

Bu nedenle özofagogastroduodenoskopi, üst gastrointestinal endoskopiyle aynı işlemi ifade eder.

Gastroskopi Tanı ve Tedavi Amaçlı Kullanılabilir mi?

Evet. Gastroskopi hem tanısal hem de belirli durumlarda tedavi amaçlı kullanılabilir.

Tanısal gastroskopide üst sindirim sistemi mukozası incelenir, gerekli görülen alanlardan biyopsi alınır ve hastalıkların endoskopik bulguları değerlendirilir.

Tedavi amaçlı gastroskopide ise uygun hastalarda kanama kontrolü, polip çıkarılması, yabancı cisim çıkarılması veya belirli darlıkların genişletilmesi gibi girişimler yapılabilir.

Her tedavi işlemi standart tanısal gastroskopinin parçası değildir. Bazı girişimler özel ekipman, farklı hazırlık ve ileri endoskopik deneyim gerektirir.

Gastroskopi Hangi Organları İnceler?

Gastroskopi üç temel anatomik bölgenin değerlendirilmesini sağlar: yemek borusu, mide ve onikiparmak bağırsağı.

İşlem sırasında bu yapıların iç yüzeyleri sistematik olarak incelenir.

Yemek Borusunun (Özofagus) İncelenmesi

Yemek borusu, besinlerin ağızdan mideye iletilmesini sağlayan kas yapısındaki organdır.

Gastroskopi sırasında yemek borusunun iç yüzeyinde iltihaplanma, ülser, darlık, kanama veya şüpheli doku değişiklikleri bulunup bulunmadığı değerlendirilebilir.

Gastroözofageal reflü hastalığına bağlı özofajit ve Barrett özofagusu gibi durumların incelenmesinde gastroskopiden yararlanılabilir.

Ancak yemek borusunun hareket bozuklukları yalnızca gastroskopiyle kesin olarak değerlendirilemeyebilir. Bu durumlarda özofagus manometrisi gibi fonksiyonel incelemeler gerekebilir.

Midenin İncelenmesi

Mide, gastroskopi sırasında ayrıntılı olarak değerlendirilen temel organdır.

Mide mukozasında kızarıklık, erozyon, ülser, polip, kanama odağı veya şüpheli lezyonlar araştırılabilir.

Midenin farklı bölümlerinin incelenmesi, hastalığın yerleşiminin belirlenmesine yardımcı olur.

Endoskopik görünüm önemli bilgiler sağlasa da bazı hastalıkların kesin tanısı için biyopsi ve patolojik inceleme gerekebilir.

Onikiparmak Bağırsağının (Duodenum) İncelenmesi

Onikiparmak bağırsağı, ince bağırsağın mideyle bağlantılı başlangıç bölümüdür.

Gastroskopi sırasında bu bölgede ülserler, iltihabi değişiklikler ve belirli mukozal anormallikler değerlendirilebilir.

Çölyak hastalığı şüphesinde uygun koşullarda onikiparmak bağırsağından biyopsi alınması gerekebilir.

Standart gastroskopi, ince bağırsağın tamamını görüntülemez.

Gastroskopi Neden Yapılır?

Gastroskopi, üst sindirim sistemiyle ilişkili belirtilerin nedenini araştırmak, belirli hastalıkları değerlendirmek ve uygun durumlarda tedavi uygulamak amacıyla yapılır.

İşlem kararı, yalnızca şikâyetin bulunmasına değil, bu şikâyetin klinik önemine ve hastanın risk faktörlerine dayanır.

Uzun Süren Mide Ağrısı ve Hazımsızlık

Üst karın bölgesinde ağrı, yanma, erken doyma veya yemek sonrası dolgunluk gibi belirtiler dispepsi kapsamında değerlendirilebilir.

Bu yakınmaların tamamında gastroskopi gerekli değildir.

Ancak belirtilerin özellikleri, hastanın yaşı, alarm bulguları ve önceki tedavilere yanıtı doğrultusunda endoskopik inceleme gündeme gelebilir.

Yutma Güçlüğü

Yutma güçlüğü, besinlerin yemek borusundan mideye geçişinde sorun yaşanmasıyla ilişkili olabilir.

Özofagus darlıkları, iltihabi hastalıklar veya şüpheli lezyonlar gastroskopiyle değerlendirilebilir.

Yutma güçlüğünün ilerleyici olması veya kilo kaybıyla birlikte görülmesi özellikle önemlidir.

Üst Sindirim Sistemi Kanaması Şüphesi

Kan kusma, kahve telvesi görünümünde kusma veya siyah, katran benzeri dışkılama üst gastrointestinal kanamayla ilişkili olabilir.

Gastroskopi, uygun klinik koşullarda kanama kaynağının belirlenmesine ve gerektiğinde endoskopik müdahale yapılmasına olanak sağlayabilir.

Aktif veya ciddi kanama şüphesinde öncelikle acil tıbbi değerlendirme ve hastanın dolaşım durumunun kontrolü gerekir.

Açıklanamayan Demir Eksikliği Anemisi

Demir eksikliği anemisinin nedeni her zaman sindirim sistemi kaynaklı değildir.

Ancak belirli hasta gruplarında gastrointestinal kan kaybı veya emilim bozukluğu araştırılması gerekebilir.

Gastroskopi, klinik gereklilik bulunduğunda üst sindirim sisteminin değerlendirilmesi amacıyla kullanılabilir.

Şüpheli Görüntüleme veya Laboratuvar Bulguları

Bazı görüntüleme yöntemlerinde yemek borusu, mide veya onikiparmak bağırsağıyla ilişkili anormallikler saptanabilir.

Bu bulguların niteliğine göre gastroskopi ve gerekli durumlarda biyopsi planlanabilir.

Gastroskopi Hangi Hastalıkların Tanısında Kullanılır?

Gastroskopi, üst sindirim sistemi hastalıklarının tanısal değerlendirilmesinde kullanılan yöntemlerden biridir.

Ancak endoskopik bulguların tek başına kesin tanı sağlamadığı durumlar bulunur.

Gastroözofageal Reflü Hastalığı (GÖRH)

Reflü hastalığı, mide içeriğinin yemek borusuna geri kaçmasıyla ilişkili belirtiler veya komplikasyonlar oluşturmasıdır.

Gastroskopi, reflüye bağlı yemek borusu hasarının ve belirli komplikasyonların değerlendirilmesinde kullanılabilir.

Reflü şikâyeti bulunan her hastada gastroskopi gerekli değildir. Ayrıca gastroskopinin normal olması reflü hastalığını tamamen dışlamaz.

Özofajit

Özofajit, yemek borusu mukozasının iltihaplanmasıdır.

Reflü, ilaçlar, enfeksiyonlar veya bağışıklık sistemiyle ilişkili mekanizmalar özofajite neden olabilir.

Gastroskopi, belirli mukozal değişikliklerin görülmesini sağlar. Bazı özofajit türlerinde biyopsi gerekebilir.

Barrett Özofagusu

Barrett özofagusu, yemek borusunun alt bölümündeki mukozanın farklı hücresel özellikler kazanmasıyla ilişkili bir durumdur.

Gastroskopi sırasında şüpheli alanlar görüntülenebilir ve tanısal değerlendirme için uygun biyopsiler alınabilir.

Barrett özofagusu bulunan belirli hastalarda endoskopik sürveyans gerekebilir.

Eozinofilik Özofajit

Eozinofilik özofajit, yemek borusunu etkileyen kronik inflamatuvar hastalıktır.

Yutma güçlüğü ve besin takılması gibi belirtilere neden olabilir.

Endoskopik görünüm normal olsa bile hastalık bulunabileceğinden, klinik şüphe durumunda uygun biyopsi örneklemesi önemlidir.

Gastrit

Gastrit, mide mukozasında iltihabi değişikliklerin bulunmasıdır.

Gastroskopide mide mukozasının görünümü değerlendirilebilir. Ancak gastritin kesin tanısı ve türünün belirlenmesi için histopatolojik inceleme gerekebilir.

Mide ağrısı veya yanması tek başına gastrit tanısı anlamına gelmez.

Mide Ülseri

Mide ülseri, mide mukozasında daha derin doku kaybıyla karakterize bir lezyondur.

Gastroskopi, ülserin yerleşimini, büyüklüğünü ve endoskopik özelliklerini değerlendirmede kullanılabilir.

Mide ülserlerinde altta yatan nedenin araştırılması ve uygun hastalarda biyopsi veya kontrol endoskopisi planlanması gerekebilir.

Duodenum Ülseri

Duodenum ülseri, onikiparmak bağırsağında gelişen peptik ülserdir.

Gastroskopi, ülserin görüntülenmesine ve varsa kanama gibi komplikasyonların değerlendirilmesine olanak sağlar.

Helicobacter pylori enfeksiyonu ve bazı ilaçlar peptik ülser hastalığıyla ilişkili olabilir.

Helicobacter pylori Enfeksiyonu

Helicobacter pylori, mide mukozasında yerleşebilen bir bakteridir.

Enfeksiyonun tanısında üre nefes testi, dışkı antijen testi ve belirli durumlarda endoskopik biyopsiye dayalı yöntemler kullanılabilir.

Helicobacter pylori tanısı için her hastada gastroskopi yapılması gerekmez.

Endoskopi sırasında biyopsi alınması, uygun klinik durumlarda enfeksiyonun araştırılmasına yardımcı olabilir.

Mide Polipleri

Mide polipleri, mide mukozasından gelişen farklı özelliklerdeki doku oluşumlarıdır.

Gastroskopi sırasında poliplerin yerleşimi, büyüklüğü ve görünümü değerlendirilebilir.

Polibin türüne göre biyopsi, çıkarma veya takip gerekebilir.

Mide Kanseri Şüphesi

Mide kanseri şüphesinde gastroskopi, şüpheli lezyonun görüntülenmesi ve biyopsi alınması açısından önemli bir tanısal yöntemdir.

Kesin tanı çoğunlukla patolojik incelemeyle konulur.

Kanser tanısı doğrulandığında evreleme ve tedavi planlaması için diğer uzmanlık alanlarının değerlendirmesi gerekir.

Çölyak Hastalığı

Çölyak hastalığı, glutenle tetiklenen bağışıklık aracılı bir ince bağırsak hastalığıdır.

Tanısal değerlendirmede serolojik testler ve uygun hastalarda duodenum biyopsileri kullanılabilir.

Biyopsi gereksinimi, hastanın yaşı, test sonuçları ve ilgili tanı ölçütlerine göre belirlenir.

Gastroskopi Öncesi Hazırlık Nasıl Yapılır?

Gastroskopinin uygun koşullarda gerçekleştirilebilmesi için mide içeriğinin ve hastanın genel sağlık durumunun değerlendirilmesi gerekir.

Hazırlık süreci yalnızca aç kalmaktan ibaret değildir. Kullanılan ilaçlar, kronik hastalıklar, sedasyon planı ve önceki anestezi deneyimleri de önem taşır.

Gastroskopiden Önce Kaç Saat Aç Kalmak Gerekir?

Gastroskopi öncesinde midenin boş olması gerekir.

Güncel endoskopi kalite önerilerinde, uygun hastalar için katı gıdalardan en az 6 saat ve berrak sıvılardan en az 2 saat açlık temel eşikler arasında yer alır. Ancak hastanın özellikleri, anestezi planı ve kurumun işlem protokolü daha uzun süreler gerektirebilir.

Bu nedenle hastalar kendilerine bildirilen açlık süresine uymalıdır.

Gastroskopiden Önce Su İçilir mi?

Berrak sıvı alımına ilişkin kurallar, işlemin zamanlamasına ve sedasyon planına göre değişebilir.

Bazı hastalarda belirli bir süre öncesine kadar berrak sıvılara izin verilebilir. Ancak hastanın mide boşalmasının gecikmesi veya aspirasyon riskinin artması durumunda farklı talimatlar uygulanabilir.

Hekim tarafından verilen hazırlık talimatları esas alınmalıdır.

Gastroskopiden Önce Hangi İlaçlar Bildirilmelidir?

Hastalar kullandıkları reçeteli ve reçetesiz ilaçları sağlık ekibine bildirmelidir.

Özellikle kan sulandırıcı ilaçlar, diyabet ilaçları, insülin, mide boşalmasını etkileyebilen ilaçlar ve sedasyonla etkileşebilecek tedaviler önemlidir.

İlaçların kesilmesi veya dozlarının değiştirilmesi hastanın kendi kararıyla yapılmamalıdır.

Kan Sulandırıcı Kullanırken Gastroskopi Yapılır mı?

Kan sulandırıcı ilaç kullanan hastalarda gastroskopi planlanabilir. Ancak ilaç yönetimi, yapılacak işlemin kanama riski ve hastanın pıhtılaşma riski birlikte değerlendirilerek belirlenir.

Yalnızca tanısal inceleme yapılmasıyla yüksek kanama riski taşıyan tedavi girişimlerinin planlanması aynı değildir.

Antikoagülan veya antiplatelet ilaçlar, ilgili hekimlerin değerlendirmesi olmadan kesilmemelidir.

Diyabet Hastaları Gastroskopiye Nasıl Hazırlanır?

Diyabet hastalarında açlık süresi ve ilaç kullanımı birlikte planlanmalıdır.

İnsülin ve diğer kan şekeri düşürücü ilaçların kullanımında bireysel düzenlemeler gerekebilir.

Özellikle mide boşalmasının geciktiği hastalarda işlem hazırlığı farklılaşabilir.

Gastroskopiden Önce Sigara İçilir mi?

Sigara kullanımı, üst sindirim sistemi ve solunum sistemi üzerinde çeşitli etkiler oluşturabilir.

İşlem öncesinde sigara kullanımına ilişkin talimatlar, sedasyon ve anestezi değerlendirmesi kapsamında hastaya bildirilmelidir.

Gastroskopiden Önce Diş Protezi Çıkarılır mı?

Çıkarılabilir diş protezleri, ağız içi aparatları ve bazı takılar işlem öncesinde çıkarılabilir.

Bu uygulamanın amacı, endoskopun güvenli ilerletilmesini ve ağız içi yapıların korunmasını desteklemektir.

Gastroskopi Nasıl Yapılır?

Gastroskopi, uygun hazırlık ve gerekli hasta izlemi sağlandıktan sonra gerçekleştirilir.

İşlem sırasında hasta genellikle sol yan pozisyonda yatırılır. Ağız yoluyla ilerletilen endoskop, yemek borusundan mideye ve ardından onikiparmak bağırsağına ulaştırılır.

1. İşlem Öncesi Kontroller

Hastanın kimliği, yapılacak işlem, tıbbi öyküsü, ilaçları, alerjileri ve gerekli hazırlık koşulları kontrol edilir.

İşlemin amacı, riskleri ve alternatifleri hakkında bilgilendirme yapılır; uygun onam süreci tamamlanır.

2. Hastanın Pozisyonlandırılması

Hasta genellikle sol yan pozisyona alınır.

Endoskopun ve ağız içi yapıların korunmasına yardımcı olmak amacıyla ağızlık kullanılabilir.

Sedasyon uygulanacaksa gerekli damar yolu ve hasta izlem düzeni hazırlanır.

3. Endoskopun Ağızdan İlerletilmesi

Endoskop ağız yoluyla yemek borusuna ilerletilir.

Bu sırada hastanın solunumu uygun şekilde izlenir. Endoskopun yemek borusundan geçmesi normal koşullarda soluk borusunu kapatmaz.

Ancak sedasyon ve hastanın sağlık durumuyla ilişkili solunum sorunları gelişebileceğinden gerekli güvenlik önlemleri alınır.

4. Yemek Borusu, Mide ve Duodenumun İncelenmesi

Endoskop ilerletilirken ilgili bölgelerin mukozası değerlendirilir.

Gerekli durumlarda daha iyi görüntü elde etmek için sindirim kanalına gaz verilebilir veya mukozal yüzey temizlenebilir.

İnceleme sırasında saptanan anormal alanlar kaydedilebilir ve uygun durumlarda biyopsi alınabilir.

5. Gerekli Girişimlerin Gerçekleştirilmesi

İşlem sırasında önceden planlanan veya tıbbi açıdan gerekli görülen belirli girişimler yapılabilir.

Bunlar biyopsi, kanama kontrolü veya uygun özellikteki bazı lezyonlara müdahale edilmesi gibi işlemleri kapsayabilir.

Her girişim aynı hazırlık ve risk düzeyine sahip değildir.

6. İşlemin Tamamlanması ve Gözlem

İnceleme tamamlandıktan sonra endoskop geri çekilir.

Sedasyon uygulanmışsa hasta, ilaçların etkileri ve genel durumu açısından uygun süre boyunca izlenir.

Taburculuk kararı, hastanın klinik durumuna ve gerçekleştirilen girişimlere göre verilir.

Gastroskopi Sırasında Sedasyon ve Anestezi

Gastroskopi sırasında hastanın rahatsızlığını azaltmak ve işlemin uygun koşullarda yürütülmesini sağlamak amacıyla farklı sedasyon veya anestezi yöntemleri kullanılabilir.

Her hastada aynı yöntem tercih edilmez.

Gastroskopi Uyutularak mı Yapılır?

Gastroskopi bazı hastalarda sedasyon altında gerçekleştirilebilir.

Sedasyon, kullanılan ilaçlara ve uygulama düzeyine göre hafif, orta veya derin olabilir.

Halk arasında “uyutularak endoskopi” olarak adlandırılan uygulama her zaman genel anestezi anlamına gelmez.

Sedasyonsuz Gastroskopi Yapılabilir mi?

Bazı hastalarda gastroskopi, boğaza lokal anestezik uygulanarak sedasyonsuz gerçekleştirilebilir.

Ancak bunun uygunluğu hastanın tercihi, klinik durumu, işlem gereksinimi ve sağlık ekibinin değerlendirmesine bağlıdır.

Gastroskopi Sırasında Öğürme Olur mu?

Endoskopun boğaz bölgesinden geçişi bazı hastalarda öğürme refleksini tetikleyebilir.

Lokal anestezi veya uygun sedasyon yöntemleri bu rahatsızlığın azaltılmasına yardımcı olabilir.

Hastanın işlem öncesinde bilgilendirilmesi ve uygun pozisyonlandırılması önemlidir.

Gastroskopi Sırasında Nefes Alınabilir mi?

Gastroskopi sırasında endoskop sindirim kanalından ilerletilir; normal anatomik koşullarda soluk borusunu kapatmaz.

Bununla birlikte sedasyon, aspirasyon veya mevcut kalp-akciğer hastalıkları nedeniyle solunumla ilişkili komplikasyonlar gelişebilir.

Bu nedenle hasta izlemi ve risk değerlendirmesi önem taşır.

Gastroskopi Ne Kadar Sürer?

Gastroskopinin süresi, işlemin amacına ve gerçekleştirilen girişimlere göre değişir.

Tanısal inceleme ile biyopsi, kanama kontrolü veya başka tedavi girişimleri içeren işlemlerin süresi aynı değildir.

Ayrıca hasta hazırlığı, sedasyon uygulaması ve işlem sonrası gözlem süresi toplam hastane sürecine eklenir.

Tanısal Gastroskopi Kaç Dakika Sürer?

Tanısal gastroskopinin kendisi genellikle kısa süren bir işlemdir. Ancak sürenin yalnızca endoskopun ilerletilmesine göre değerlendirilmesi doğru değildir.

Yemek borusu, mide ve duodenumun sistematik incelenmesi, mukozanın yeterli görünürlüğünün sağlanması ve bulguların belgelenmesi için uygun süre ayrılması gerekir.

Güncel kalite önerilerinde tanısal üst gastrointestinal endoskopinin inceleme kalitesini destekleyen belirli zaman ve belgeleme ölçütleri bulunmaktadır.

Biyopsi Alınması İşlem Süresini Uzatır mı?

Biyopsi alınması, örnek sayısına ve örnekleme yapılan bölgelere göre işlem süresini etkileyebilir.

Bazı hastalarda birden fazla anatomik bölgeden örnek alınması gerekebilir.

Gastroskopi Sonrasında Ne Kadar Beklenir?

Sedasyon uygulanmış hastalarda, kullanılan ilaçların etkilerinin yeterince azalması ve taburculuk koşullarının sağlanması beklenir.

Sedasyonsuz işlemler ile derin sedasyon uygulanan işlemlerin gözlem süreleri farklı olabilir.

Gastroskopi Sırasında Biyopsi Alınması

Gastroskopik biyopsi, yemek borusu, mide veya onikiparmak bağırsağının belirli bölgelerinden küçük doku örnekleri alınmasıdır.

Biyopsi, endoskopik görüntülemenin tek başına kesin tanı sağlamadığı durumlarda önemli bilgiler sunabilir.

Gastroskopide Neden Biyopsi Alınır?

Biyopsi; iltihabi değişikliklerin değerlendirilmesi, Helicobacter pylori enfeksiyonunun araştırılması, çölyak hastalığı şüphesi veya şüpheli lezyonların patolojik incelenmesi amacıyla alınabilir.

Biyopsi gereksinimi, hastanın klinik durumuna ve endoskopik bulgulara göre belirlenir.

Biyopsi Alınması Kanser Şüphesi Anlamına mı Gelir?

Hayır. Gastroskopi sırasında biyopsi alınmasının birçok nedeni vardır.

Gastrit, enfeksiyonlar, emilim bozuklukları ve farklı inflamatuvar hastalıklar da biyopsi gerektirebilir.

Gastroskopi Biyopsisi Ağrılı mıdır?

Sindirim sistemi mukozasından standart biyopsi alınması genellikle belirgin bir ağrı hissi oluşturmaz.

Ancak işlemin genel olarak oluşturabileceği rahatsızlık, sedasyon ve hastanın özelliklerine göre değişebilir.

Gastroskopi Biyopsi Sonucu Ne Zaman Çıkar?

Patoloji sonucunun hazırlanma süresi laboratuvarın işleyişine, örnek sayısına ve gerekli ek incelemelere bağlıdır.

Bazı durumlarda özel boyama veya ileri patolojik değerlendirme gerekebilir.

Kesin sonuç süresi ilgili laboratuvardan öğrenilmelidir.

Gastroskopi ile Yapılabilen Tedavi İşlemleri

Gastroskopi yalnızca görüntüleme amacıyla kullanılmaz. Uygun klinik durumlarda çeşitli tedavi girişimlerinin gerçekleştirilmesine de olanak sağlar.

Endoskopik Kanama Kontrolü

Üst sindirim sistemi kanamalarında belirli kanama odaklarına endoskopik yöntemlerle müdahale edilebilir.

Kanamanın nedenine göre klips, termal yöntemler veya diğer hemostaz teknikleri kullanılabilir.

Endoskopik Polip Çıkarılması

Mide veya onikiparmak bağırsağında saptanan uygun özellikteki bazı polipler endoskopik olarak çıkarılabilir.

Polibin türü, büyüklüğü ve yerleşimi uygulanacak yöntemi etkiler.

Yemek Borusu Darlıklarının Genişletilmesi

Belirli iyi huylu yemek borusu darlıklarında endoskopik dilatasyon uygulanabilir.

Darlığın nedeni, uzunluğu ve özellikleri tedavi planını belirler.

Yabancı Cisim Çıkarılması

Yemek borusu veya mide içerisinde bulunan belirli yabancı cisimler endoskopik yöntemlerle çıkarılabilir.

Keskin cisimler, düğme piller veya tam tıkanıklığa yol açan besin takılmaları acil değerlendirme gerektirebilir.

Endoskopik Stent Uygulamaları

Belirli yemek borusu veya üst sindirim sistemi darlıklarında endoskopik stent yerleştirilmesi değerlendirilebilir.

Bu girişimler, hastalığın nedenine ve tedavi amacına göre planlanır.

Gastroskopi Sonrası Nelere Dikkat Edilmelidir?

Gastroskopi sonrasında dikkat edilmesi gerekenler, işlem sırasında kullanılan ilaçlara ve yapılan girişimlere göre değişir.

Tanısal inceleme sonrasında kısa süreli rahatsızlıklar görülebilir. Ancak bazı belirtiler komplikasyon açısından değerlendirme gerektirir.

Gastroskopi Sonrası Boğaz Ağrısı

Endoskopun boğazdan geçişine bağlı olarak hafif boğaz rahatsızlığı gelişebilir.

Bu yakınma çoğu zaman geçicidir.

Şiddetli veya giderek artan ağrı, yutamama ya da solunum güçlüğü normal kabul edilmemelidir.

Gastroskopi Sonrası Şişkinlik ve Gaz

İşlem sırasında görüntüleme amacıyla verilen gaz, geçici şişkinlik veya dolgunluk hissine neden olabilir.

Şikâyetlerin giderek artması veya şiddetli ağrıyla birlikte görülmesi durumunda tıbbi değerlendirme gerekir.

Gastroskopi Sonrası Ne Zaman Yemek Yenir?

Beslenmeye dönüş, boğaz uyuşukluğunun geçmesine, yutmanın güvenli olmasına ve yapılan işlemin özelliklerine göre belirlenir.

Biyopsi veya tedavi girişimleri sonrasında özel beslenme talimatları verilebilir.

Gastroskopi Sonrası Araç Kullanılabilir mi?

Sedasyon uygulanan hastalarda dikkat, refleks ve karar verme yeteneği bir süre etkilenebilir.

Bu nedenle işlem günü araç kullanılmaması ve sağlık ekibinin bildirdiği kısıtlamalara uyulması gerekir.

Gastroskopi Sonrası Hangi Belirtiler Tehlikelidir?

İşlem sonrasında aşağıdaki belirtiler gelişirse gecikmeden tıbbi değerlendirme gerekir:

Şiddetli göğüs veya karın ağrısı
Kan kusma
Siyah, katran benzeri dışkılama
Nefes darlığı
Ateş veya titreme
Giderek artan yutma güçlüğü
Sürekli kusma
Bayılma veya belirgin genel durum bozukluğu

Bu belirtiler kanama, perforasyon, enfeksiyon veya başka komplikasyonlarla ilişkili olabilir.

Gastroskopinin Riskleri ve Olası Komplikasyonları

Gastroskopi, uygun hasta seçimi ve güvenlik önlemleriyle gerçekleştirilen yaygın bir tıbbi işlemdir. Bununla birlikte her girişimde olduğu gibi belirli riskleri bulunmaktadır.

Komplikasyon olasılığı, tanısal veya tedavi amaçlı işlem yapılmasına ve hastanın özelliklerine göre değişir.

Kanama

Biyopsi veya tedavi girişimleri sonrasında kanama gelişebilir.

Kanamanın şiddeti ve müdahale gereksinimi, yapılan işleme ve hastanın pıhtılaşma durumuna bağlıdır.

Perforasyon

Perforasyon, yemek borusu, mide veya duodenum duvarında istenmeyen bir açıklık oluşmasıdır.

Nadir ancak ciddi bir komplikasyondur.

Bazı durumlarda endoskopik, radyolojik veya cerrahi müdahale gerekebilir.

Aspirasyon

Aspirasyon, mide içeriğinin solunum yollarına kaçmasıdır.

Yetersiz açlık, mide boşalmasının gecikmesi ve belirli sedasyon koşulları riski etkileyebilir.

Sedasyona Bağlı Komplikasyonlar

Sedasyon sırasında oksijen düzeyinde düşme, solunum baskılanması, tansiyon değişiklikleri veya ilaç reaksiyonları görülebilir.

Özellikle kalp ve akciğer hastalığı bulunan hastalarda bireysel risk değerlendirmesi önemlidir.

Enfeksiyon

Gastroskopi sonrasında enfeksiyon nadir görülebilir.

Endoskopların uygun temizlenmesi, dezenfeksiyonu ve işlemlerin standartlara uygun yürütülmesi enfeksiyon kontrolünün önemli parçalarıdır.

Gastroskopi Sonuçları Nasıl Değerlendirilir?

Gastroskopi sonrasında hazırlanan rapor, incelenen anatomik bölgeleri, saptanan bulguları ve varsa gerçekleştirilen girişimleri içerir.

Endoskopik bulguların klinik anlamı, hastanın belirtileri ve diğer incelemeleriyle birlikte değerlendirilmelidir.

Normal Gastroskopi Sonucu Ne Anlama Gelir?

Normal gastroskopi, incelenen bölgelerde belirgin endoskopik anormallik saptanmadığını gösterebilir.

Ancak bütün sindirim sistemi hastalıklarını dışlamaz.

Fonksiyonel dispepsi, bazı hareket bozuklukları veya endoskopide belirgin görünüm oluşturmayan hastalıklar bulunabilir.

Gastroskopide Kızarıklık Görülmesi Ne Anlama Gelir?

Mukozal kızarıklık, farklı nedenlerle ilişkili olabilen bir endoskopik bulgudur.

Tek başına kesin gastrit veya başka bir hastalık tanısı koydurmaz.

Gerekli durumlarda biyopsi sonucu ve klinik değerlendirme dikkate alınır.

Gastroskopide Ülser Görülürse Ne Yapılır?

Ülser saptandığında yerleşimi, büyüklüğü, kanama bulguları ve diğer özellikleri değerlendirilir.

Altta yatan nedenin araştırılması, ilaç tedavisi ve uygun hastalarda biyopsi veya kontrol endoskopisi planlanabilir.

Gastroskopi Normal Olmasına Rağmen Mide Ağrısı Devam Edebilir mi?

Evet. Mide veya üst karın ağrısının nedeni her zaman endoskopide görülebilen yapısal bir hastalık değildir.

Fonksiyonel dispepsi, safra sistemi hastalıkları veya farklı organlardan kaynaklanan sorunlar da benzer belirtiler oluşturabilir.

Gastroskopi Sonucunda Biyopsi Beklenmesi Ne Demektir?

İşlem sırasında alınan doku örneklerinin patolojik incelemesinin henüz tamamlanmadığını ifade eder.

Endoskopik rapor ile patoloji raporu farklı bilgiler içerir ve birlikte değerlendirilmelidir.

Gastroskopi ile Diğer Tanı Yöntemleri Arasındaki Farklar

Üst sindirim sistemi hastalıklarının değerlendirilmesinde farklı tanısal yöntemler kullanılabilir.

Bu yöntemler her zaman birbirinin yerine geçmez.

Gastroskopi ile Kolonoskopi Arasındaki Fark

Gastroskopi yemek borusu, mide ve duodenumun başlangıç bölümlerini inceler.

Kolonoskopi ise kalın bağırsak ve rektumun değerlendirilmesinde kullanılır.

İşlemlerin hazırlık koşulları ve klinik kullanım alanları farklıdır.

Gastroskopi ile Endoskopik Ultrasonografi (EUS) Arasındaki Fark

Standart gastroskopi, üst sindirim sistemi mukozasının doğrudan görüntülenmesini sağlar.

EUS ise endoskopik görüntülemeyle ultrasonografiyi birleştirerek sindirim kanalı duvarının katmanları ve çevre yapıların değerlendirilmesine yardımcı olur.

Gastroskopi ile Mide Filmi Arasındaki Fark

Kontrastlı radyolojik incelemeler, sindirim kanalının şekli ve belirli yapısal özellikleri hakkında bilgi verebilir.

Gastroskopi ise mukozanın doğrudan görüntülenmesini ve gerekli durumlarda biyopsi alınmasını sağlar.

Gastroskopi ile Bilgisayarlı Tomografi Arasındaki Fark

Bilgisayarlı tomografi, karın içi organların ve çevre yapıların kesitsel görüntülenmesini sağlar.

Gastroskopi ise üst sindirim kanalının iç yüzeyine odaklanır.

Hangi yöntemin kullanılacağı araştırılan hastalığa göre belirlenir.

Gastroskopi Kimlere Yapılabilir?

Gastroskopi gereksinimi hastanın belirtilerine, risk faktörlerine ve klinik durumuna göre değerlendirilir.

Yaş tek başına işlemin yapılmasına veya yapılmamasına karar vermek için yeterli değildir.

İleri Yaştaki Hastalarda Gastroskopi

İleri yaş, tek başına gastroskopi için kesin engel değildir.

Ancak kalp, akciğer ve diğer kronik hastalıkların bulunması işlem hazırlığını ve sedasyon planını etkileyebilir.

Kalp Hastalığı Bulunan Hastalarda Gastroskopi

Kalp hastalığı bulunan kişilerde gastroskopi gereksinimi ve olası riskler bireysel olarak değerlendirilir.

Kullanılan ilaçlar, kalp ritmi, dolaşım durumu ve sedasyon gereksinimi önemlidir.

Solunum Hastalığı Olanlarda Gastroskopi

Astım, kronik obstrüktif akciğer hastalığı ve diğer solunum sorunları bulunan hastalarda işlem öncesi değerlendirme gerekebilir.

Sedasyon ve aspirasyon riski hastanın özelliklerine göre ele alınmalıdır.

Gebelikte Gastroskopi

Gebelikte gastroskopi, güçlü bir tıbbi gerekçe bulunduğunda değerlendirilebilir.

İşlemin zamanlaması, sedasyon ve annenin genel durumu açısından özel planlama gerekir.

Çocuklarda Gastroskopi

Çocuklarda gastroskopi, çocuk gastroenterolojisi kapsamında değerlendirilen ayrı bir klinik süreçtir.

Endikasyonlar, cihaz seçimi, sedasyon ve takip koşulları erişkinlerden farklı olabilir.

Gastroskopi Hangi Durumlarda Ertelenebilir?

Bazı klinik durumlarda gastroskopinin ertelenmesi veya farklı koşullarda planlanması gerekebilir.

Yetersiz Açlık

Mide içeriğinin yeterince boşalmaması aspirasyon riskini artırabilir ve görüntülemeyi zorlaştırabilir.

Bu durumda işlem planı yeniden değerlendirilebilir.

Kontrol Altında Olmayan Kalp veya Solunum Sorunları

Belirgin dolaşım veya solunum sorunları bulunan hastalarda işlem öncesi ek değerlendirme ve stabilizasyon gerekebilir.

Acil endikasyonlarda ise yarar-risk dengesi farklı şekilde ele alınır.

Aktif Enfeksiyon veya Genel Durum Bozukluğu

Bazı enfeksiyonlar veya ciddi genel durum bozuklukları elektif işlemlerin ertelenmesine neden olabilir.

Ancak acil gastrointestinal kanama gibi durumlarda gastroskopi gereksinimi farklı değerlendirilir.

İlaç ve Pıhtılaşma Risklerinin Değerlendirilmesi

Kanama riski taşıyan girişimler planlanıyorsa antitrombotik ilaç kullanımı ve pıhtılaşma özellikleri önem kazanır.

İlaç yönetimi, hastanın tromboz riskiyle birlikte değerlendirilmelidir.

Adana'da Gastroskopi ve Gastroenteroloji Değerlendirmesi

Gastroskopi, üst sindirim sistemi hastalıklarının tanısal değerlendirilmesinde kullanılan yöntemlerden biridir.

Adana'da gastroenteroloji değerlendirmesi gerektiren hastalarda, gastroskopi kararı belirtilerin özelliklerine, mevcut tetkiklere ve tıbbi gerekliliğe göre belirlenir.

Özel Adana Ortadoğu Hastanesi Gastroenteroloji Bölümü kapsamında üst sindirim sistemi yakınmaları bulunan hastaların değerlendirilmesinde; hastalık öyküsü, fizik muayene bulguları, ilaç kullanımı ve gerekli görülen incelemeler birlikte ele alınır.

Gastroskopi gereksinimi, her hastaya aynı yaklaşımın uygulanması yerine bireysel klinik değerlendirmeyle belirlenmelidir.

Sıkça Sorulan Sorular

Gastroskopi Nedir?

Gastroskopi, yemek borusu, mide ve onikiparmak bağırsağının başlangıç bölümlerinin esnek bir endoskopla incelenmesidir. Gerekli durumlarda biyopsi veya belirli tedavi girişimleri yapılabilir.

Gastroskopi Neden İstenir?

Yutma güçlüğü, üst gastrointestinal kanama şüphesi, belirli mide yakınmaları, ülserler ve şüpheli mukozal değişikliklerin değerlendirilmesi amacıyla istenebilir.

Gastroskopi Ağrılı mıdır?

İşlem sırasında boğazda rahatsızlık, öğürme veya dolgunluk hissi olabilir. Kullanılan lokal anestezi ve sedasyon yöntemleri bu yakınmaları azaltabilir. Deneyim hastadan hastaya değişir.

Gastroskopi Uyutularak mı Yapılır?

Gastroskopi sedasyon altında yapılabilir. Ancak her sedasyon uygulaması genel anestezi anlamına gelmez. Uygun yöntem hastanın ve işlemin özelliklerine göre belirlenir.

Gastroskopi Kaç Dakika Sürer?

İşlemin süresi, tanısal incelemenin kapsamına ve yapılan ek girişimlere göre değişir. Hazırlık ve işlem sonrası gözlem, toplam hastane süresine ayrıca eklenir.

Gastroskopiden Önce Kaç Saat Aç Kalınır?

Uygun hastalarda en az 6 saat katı gıda ve 2 saat berrak sıvı açlığı temel kılavuz eşikleri arasındadır. Ancak işlem ve anestezi planına göre daha uzun açlık gerekebilir. Hastaya verilen talimatlar esas alınmalıdır.

Gastroskopiden Önce Su İçilebilir mi?

Berrak sıvı alımı, hastanın özelliklerine ve işlem hazırlık protokolüne göre belirlenir. Sağlık ekibinin bildirdiği saatten sonra sıvı tüketilmemelidir.

Gastroskopi Sırasında Nefes Alınır mı?

Endoskop sindirim kanalından ilerletilir ve normal koşullarda soluk borusunu kapatmaz. Bununla birlikte sedasyon veya aspirasyon gibi nedenlerle solunum sorunları gelişebilir.

Gastroskopi Sırasında Biyopsi Alınması Normal midir?

Evet. Biyopsi, enfeksiyonlar, iltihabi hastalıklar, çölyak hastalığı veya şüpheli lezyonların değerlendirilmesi amacıyla alınabilir. Her biyopsi kanser şüphesi anlamına gelmez.

Gastroskopi Kanseri Gösterir mi?

Gastroskopi sırasında kanser açısından şüpheli lezyonlar görülebilir. Ancak kesin tanı çoğunlukla biyopsi ve patolojik incelemeyle konulur.

Gastroskopi ile Helicobacter pylori Anlaşılır mı?

Gastroskopi sırasında alınan biyopsilerle Helicobacter pylori enfeksiyonu araştırılabilir. Ancak enfeksiyonun tanısı için her hastada gastroskopi gerekli değildir.

Gastroskopi ile Gastrit Kesinleşir mi?

Gastroskopi mide mukozasının görünümünü değerlendirir. Gastritin kesin tanısı ve türünün belirlenmesinde bazı durumlarda biyopsi ve histopatolojik inceleme gerekir.

Gastroskopi Sonrası Ne Zaman Yemek Yenir?

Beslenmeye dönüş zamanı, boğaz uyuşukluğunun geçmesine, yutmanın güvenli olmasına ve yapılan girişimlere göre belirlenir. Sağlık ekibinin talimatlarına uyulmalıdır.

Gastroskopi Sonrası Boğaz Ağrısı Olur mu?

Hafif ve geçici boğaz rahatsızlığı görülebilir. Şiddetli, artan veya yutma güçlüğüyle birlikte görülen ağrı tıbbi değerlendirme gerektirir.

Gastroskopi Sonrası Mide Ağrısı Normal midir?

Geçici gaz ve dolgunluk hissi görülebilir. Ancak şiddetli veya giderek artan karın ağrısı normal kabul edilmemeli ve gecikmeden değerlendirilmelidir.

Gastroskopi Sonrası Araç Kullanılabilir mi?

Sedasyon uygulanmışsa işlem günü araç kullanılmamalı ve verilen güvenlik talimatlarına uyulmalıdır.

Gastroskopi Sonucu Hemen Çıkar mı?

Endoskopik bulgular işlem sonrasında raporlanabilir. Ancak biyopsi alınmışsa patoloji sonucunun hazırlanması ek süre gerektirir.

Gastroskopi Normal Çıkarsa Mide Hastalığı Yok mudur?

Hayır. Gastroskopinin normal olması, bütün mide ve sindirim sistemi hastalıklarını dışlamaz. Fonksiyonel bozukluklar veya farklı organlardan kaynaklanan sorunlar bulunabilir.

Gastroskopi ile Kolonoskopi Aynı Gün Yapılır mı?

Uygun hastalarda her iki işlem aynı seansta planlanabilir. Ancak bunun gerekliliği, hazırlık koşulları ve sedasyon planı bireysel olarak değerlendirilir.

Gastroskopi Her Yıl Yapılmalı mıdır?

Gastroskopinin bütün bireyler için geçerli sabit bir tekrar aralığı yoktur. Kontrol gereksinimi, hastalığa, önceki bulgulara ve risk faktörlerine göre belirlenir.

Reflüsü Olan Herkes Gastroskopi Yaptırmalı mıdır?

Hayır. Tipik reflü belirtileri bulunan her hastada gastroskopi gerekli değildir. Alarm bulguları, komplikasyon şüphesi veya farklı klinik nedenler varsa inceleme değerlendirilebilir.

Gastroskopi Öncesi Kan Sulandırıcı Kesilir mi?

Kan sulandırıcıların yönetimi, yapılacak işlemin kanama riski ve hastanın pıhtılaşma riski birlikte değerlendirilerek belirlenir. İlaçlar hekim önerisi olmadan kesilmemelidir.

Adana'da Gastroskopi İçin Hangi Bölüme Başvurulur?

Gastroskopi gereksiniminin değerlendirilmesi için Gastroenteroloji Bölümüne başvurulabilir. İşlemin uygunluğu, hastanın belirtileri ve klinik bulgularına göre belirlenir.

Bilgilendirme Notu

Bu içerik, gastroskopi (üst gastrointestinal endoskopi) hakkında genel tıbbi bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Tanı, tedavi veya kişiye özel tıbbi öneri yerine geçmez.

Gastroskopinin gerekliliği, işlem öncesi hazırlık, ilaç düzenlemeleri, sedasyon ve olası riskler hastanın klinik özelliklerine göre ilgili uzman hekim tarafından değerlendirilmelidir.

Acil kanama, şiddetli ağrı, solunum güçlüğü veya diğer ciddi belirtilerde rutin poliklinik değerlendirmesi beklenmemelidir.

Makale Bilgileri

İlk Yayın: 04.11.2026

Son Güncelleme: 04.11.2026

Editör: Özel Adana Ortadoğu Hastanesi – Kurumsal İçerik Ekibi

İçerik Yönetimi: Bilgi İşlem Müdürlüğü

İletişim: 0322 400 01 01

Bilimsel Kaynaklar

American Society for Gastrointestinal Endoscopy (ASGE). Understanding Upper Endoscopy. https://www.asge.org/home/for-patients/patient-information/understanding-upper-endoscopy
National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases (NIDDK). Upper GI Endoscopy. https://www.niddk.nih.gov/health-information/diagnostic-tests/upper-gi-endoscopy
Areia M, Esposito G, Leclercq P, ve ark. Performance measures for upper gastrointestinal endoscopy: a European Society of Gastrointestinal Endoscopy (ESGE) Quality Improvement Initiative – Update 2025. Endoscopy. 2025;57(11):1268–1297. https://doi.org/10.1055/a-2674-4912
European Society of Gastrointestinal Endoscopy (ESGE). STAndardization of Reports (STAR Project): Upper Gastrointestinal Endoscopy. Endoscopy. 2025;57(11):1298–1308. https://doi.org/10.1055/a-2652-8941
American Society for Gastrointestinal Endoscopy (ASGE). Before an Upper Endoscopy. https://www.asge.org/home/for-patients/before-an-upper-endoscopy
American College of Gastroenterology. Quality Indicators for Upper GI Endoscopy. American Journal of Gastroenterology. 2025;120(2):290–312. https://doi.org/10.14309/ajg.0000000000003252
American Cancer Society. Upper Endoscopy Procedure (EGD). https://www.cancer.org/cancer/diagnosis-staging/tests/endoscopy/upper-endoscopy.html