Paraözofageal herni cerrahisi, midenin bir bölümünün veya bazı durumlarda daha geniş bir kısmının diyaframdaki yemek borusu açıklığından göğüs boşluğuna doğru yer değiştirmesiyle oluşan fıtığın cerrahi olarak onarılmasıdır. Paraözofageal herni, mide fıtıklarının (hiatal herni) bir türüdür. Ancak klasik kayma tipi mide fıtığından farklı olarak midenin bir bölümü, yemek borusunun yanında göğüs boşluğuna ilerleyebilir.
Paraözofageal herniler bazı hastalarda belirti oluşturmazken bazılarında yemek sonrası dolgunluk, göğüs veya üst karın ağrısı, yutma güçlüğü, erken doyma, reflü ve kusma gibi yakınmalara neden olabilir. Büyük fıtıklarda mide anatomisinin değişmesi, besin geçişinin zorlaşması ve nadiren mide dönmesi (gastrik volvulus) gibi ciddi komplikasyonlar gelişebilir.
Cerrahi tedavinin temel amacı, göğüs boşluğuna yer değiştirmiş mideyi normal anatomik konumuna getirmek, genişlemiş diyafram açıklığını onarmak ve gerektiğinde mide ile yemek borusu arasındaki anatomik ilişkiyi yeniden düzenlemektir. Bazı hastalarda onarıma fundoplikasyon gibi ek işlemler de dahil edilebilir.
Ancak paraözofageal herni tanısı konulan her hastanın mutlaka ameliyat edilmesi gerekmez. Cerrahi karar; hastanın yakınmaları, fıtığın anatomik özellikleri, komplikasyon riski, eşlik eden hastalıkları ve ameliyatın olası yararları ile riskleri birlikte değerlendirilerek verilir.
Özel Adana Ortadoğu Hastanesi Genel Cerrahi bölümüne yönelik hazırlanan bu makalede paraözofageal herni cerrahisinin hangi durumlarda değerlendirildiği, tanı yöntemleri, ameliyat teknikleri, olası komplikasyonlar ve iyileşme süreci ayrıntılı olarak ele alınmaktadır.
İçindekiler
- Paraözofageal Herni Nedir?
- Paraözofageal Herni ile Kayma Tipi Mide Fıtığı Arasındaki Farklar
- Paraözofageal Herni Türleri
- Paraözofageal Herni Neden Oluşur?
- Paraözofageal Herni Belirtileri Nelerdir?
- Paraözofageal Herni Hangi Komplikasyonlara Neden Olabilir?
- Paraözofageal Herni Nasıl Teşhis Edilir?
- Paraözofageal Herni Cerrahisi Nedir?
- Paraözofageal Herni Ameliyatı Kimlere Uygulanır?
- Ameliyatsız Takip Mümkün müdür?
- Paraözofageal Herni Ameliyatı Öncesi Değerlendirme
- Paraözofageal Herni Ameliyatı Nasıl Yapılır?
- Laparoskopik Paraözofageal Herni Cerrahisi
- Açık ve Robot Yardımlı Cerrahi
- Fundoplikasyonun Rolü
- Diyafram Onarımı ve Yama Kullanımı
- Kısa Özofagus ve Collis Gastroplastisi
- Paraözofageal Herni Cerrahisinin Riskleri
- Ameliyat Sonrası İyileşme
- Ameliyat Sonrası Beslenme
- Paraözofageal Herni Tekrarlar mı?
- Paraözofageal Herni Cerrahisinde Uzun Dönem Takip
- Sık Sorulan Sorular
- Tıbbi ve Bilimsel Kaynaklar
Paraözofageal Herni Nedir?
Paraözofageal herni, midenin bir bölümünün diyaframdaki özofagus açıklığından geçerek yemek borusunun yanında göğüs boşluğuna yer değiştirmesiyle oluşan anatomik durumdur.
Diyafram, göğüs boşluğu ile karın boşluğunu birbirinden ayıran kas yapısıdır. Yemek borusu, diyaframdaki doğal bir açıklıktan geçerek mideye ulaşır. Bu açıklık özofageal hiatus olarak adlandırılır.
Normal anatomide midenin büyük bölümü diyaframın altında, karın boşluğunda bulunur. Hiatal herni geliştiğinde mide veya mide-yemek borusu bileşkesindeki yapılar bu açıklıktan göğüs boşluğuna doğru yer değiştirebilir.
Paraözofageal Hernide Mide Nereye Kayar?
Paraözofageal hernide midenin bir bölümü, yemek borusunun yanında göğüs boşluğuna ilerler.
Fıtığın türüne göre mide-yemek borusu bileşkesinin normal konumu korunabilir veya bu bileşke de diyaframın üzerine çıkabilir.
Büyük fıtıklarda midenin önemli bir bölümü göğüs boşluğunda bulunabilir.
Paraözofageal Herni ile Hiatal Herni Aynı Şey midir?
Paraözofageal herni, hiatal herninin alt türlerinden biridir.
Hiatal herni genel bir anatomik tanımdır. Kayma tipi ve paraözofageal özellik taşıyan farklı türleri bulunur.
Bu nedenle bütün hiatal herniler paraözofageal herni değildir.
Paraözofageal Herni Tehlikeli midir?
Her paraözofageal herni aynı düzeyde risk taşımaz.
Bazı hastalar uzun süre belirgin yakınma yaşamadan takip edilebilir. Ancak özellikle büyük fıtıklarda mide dönmesi, tıkanıklık veya mide duvarının kanlanmasının bozulması gibi ciddi sorunlar gelişebilir.
Risk değerlendirmesi yalnızca fıtığın büyüklüğüne değil, hastanın belirtilerine ve klinik özelliklerine de dayanmalıdır.
Paraözofageal Herni ile Kayma Tipi Mide Fıtığı Arasındaki Farklar
Mide fıtıklarının en sık görülen türü kayma tipi hiatal hernidir. Paraözofageal herniler ise farklı anatomik özellikler taşır.
Kayma Tipi Mide Fıtığında Ne Olur?
Tip I olarak adlandırılan kayma tipi hiatal hernide, mide ile yemek borusunun birleştiği bölge diyaframın üzerine doğru yer değiştirir.
Bu anatomik değişiklik, mide içeriğinin yemek borusuna geri kaçmasıyla ilişkili olabilir.
Paraözofageal Hernide Ne Olur?
Klasik paraözofageal hernide midenin bir bölümü yemek borusunun yanında göğüs boşluğuna ilerler.
Bazı paraözofageal herni türlerinde mide-yemek borusu bileşkesi de normal konumundan uzaklaşır.
Belirtiler Açısından Farklılık Var mıdır?
Kayma tipi mide fıtığında reflü belirtileri ön planda olabilir.
Paraözofageal hernide ise reflüye ek olarak yemek sonrası dolgunluk, erken doyma, göğüste basınç hissi, yutma güçlüğü ve besin geçişiyle ilişkili yakınmalar görülebilir.
Ancak belirtiler arasında kesin bir ayrım bulunmaz.
Cerrahi Yaklaşım Aynı mıdır?
Her iki durumda da diyafram açıklığının onarılması ve mide-yemek borusu bileşkesinin değerlendirilmesi gerekebilir.
Bununla birlikte paraözofageal herni cerrahisinde göğüs boşluğuna yer değiştirmiş midenin karın içine alınması ve geniş fıtık kesesinin yönetimi özellikle önemlidir.
Paraözofageal Herni Türleri Nelerdir?
Hiatal herniler anatomik özelliklerine göre dört ana grupta sınıflandırılır.
Tip I: Kayma Tipi Hiatal Herni
Mide-yemek borusu bileşkesinin diyaframın üzerine yer değiştirmesiyle oluşur.
En sık görülen hiatal herni türüdür. Klasik paraözofageal herni olarak sınıflandırılmaz.
Tip II: Gerçek Paraözofageal Herni
Mide-yemek borusu bileşkesi normal konumuna yakın kalırken midenin bir bölümü yemek borusunun yanından göğüs boşluğuna ilerler.
Tip III: Mikst Hiatal Herni
Hem mide-yemek borusu bileşkesi hem de midenin bir bölümü diyaframın üzerine yer değiştirir.
Tip I ve Tip II hernilerin anatomik özelliklerini birlikte taşır.
Tip IV: Kompleks Paraözofageal Herni
Mideye ek olarak kolon, ince bağırsak veya başka karın içi organların da diyafram açıklığından göğüs boşluğuna ilerlediği durumdur.
Bu tür fıtıkların cerrahi planlamasında göğüs boşluğuna yer değiştiren organların anatomik ilişkileri önem taşır.
Herninin Türü Ameliyat Kararını Etkiler mi?
Evet.
Herninin türü, mide-yemek borusu bileşkesinin konumu, göğüs boşluğuna ilerleyen organlar ve gelişen komplikasyonlar cerrahi yaklaşımı etkileyebilir.
Ancak ameliyat kararı yalnızca anatomik sınıflandırmaya göre verilmez.
Paraözofageal Herni Neden Oluşur?
Paraözofageal herni gelişiminde diyafram açıklığını çevreleyen dokuların zayıflaması ve karın içi basıncı etkileyen faktörler rol oynayabilir.
Diyafram Açıklığının Genişlemesi
Yemek borusunun diyaframdan geçtiği açıklığın genişlemesi, midenin göğüs boşluğuna yer değiştirmesine zemin hazırlayabilir.
Yaşla İlişkili Doku Değişiklikleri
Yaş ilerledikçe bağ dokularının özellikleri değişebilir.
Bu durum diyafram çevresindeki destek yapılarını etkileyebilir.
Karın İçi Basıncın Artması
Obezite, kronik öksürük ve karın içi basıncı artıran diğer durumlar hiatal herni gelişimine katkıda bulunabilir.
Ancak bu faktörlerin bulunması, mutlaka paraözofageal herni gelişeceği anlamına gelmez.
Doğuştan Gelen Anatomik Özellikler
Bazı kişilerde diyafram açıklığı veya çevre bağ dokularının yapısal özellikleri fıtık gelişimine yatkınlık oluşturabilir.
Önceki Cerrahi Girişimler
Mide-yemek borusu bileşkesini etkileyen bazı cerrahi girişimler sonrasında anatomik değişiklikler görülebilir.
Bu durumlarda ortaya çıkan fıtıkların değerlendirilmesi, daha önce yapılan işlemlerin özelliklerine göre planlanır.
Paraözofageal Herni Belirtileri Nelerdir?
Paraözofageal herninin belirtileri, fıtığın büyüklüğüne ve mide anatomisindeki değişikliklere göre farklılık gösterebilir.
Yemek Sonrası Dolgunluk
Midenin bir bölümünün göğüs boşluğunda bulunması, bazı hastalarda yemek sonrasında basınç ve dolgunluk hissine neden olabilir.
Erken Doyma
Hasta normalden daha az miktarda yemekle doyduğunu hissedebilir.
Bu durum besin alımını azaltabilir ve bazı hastalarda kilo kaybına katkıda bulunabilir.
Göğüs Ağrısı
Göğüste basınç veya ağrı hissi gelişebilir.
Ancak göğüs ağrısının kalp ve diğer ciddi hastalıklardan kaynaklanabileceği unutulmamalıdır. Yeni başlayan veya şiddetli göğüs ağrısı yalnızca mide fıtığına bağlanmamalıdır.
Yutma Güçlüğü
Yemek borusu ile mide arasındaki anatomik ilişkinin değişmesi besin geçişini zorlaştırabilir.
Yutma güçlüğünün başka nedenleri de bulunabileceği için uygun değerlendirme gerekir.
Reflü ve Regürjitasyon
Mide içeriğinin yemek borusuna geri kaçması, ağıza acı veya ekşi sıvı gelmesi ve yanma hissi görülebilir.
Bulantı ve Kusma
Midenin boşalmasının zorlaştığı durumlarda bulantı ve kusma gelişebilir.
Özellikle sürekli kusma veya besinlerin ilerleyememesi, tıkanıklık açısından değerlendirme gerektirir.
Kansızlık
Büyük paraözofageal hernilerde mide mukozasında gelişen bazı lezyonlar kronik kan kaybına neden olabilir.
Bu durum demir eksikliği anemisiyle ilişkili olabilir.
Solunum Yakınmaları
Büyük fıtıklarda göğüs boşluğundaki anatomik değişiklikler bazı hastalarda nefes darlığı veya yemek sonrası solunum rahatsızlığıyla ilişkili olabilir.
Ancak nefes darlığının kalp ve akciğer hastalıkları gibi farklı nedenleri de araştırılmalıdır.
Paraözofageal Herni Hangi Komplikasyonlara Neden Olabilir?
Paraözofageal hernilerin önemli klinik özelliklerinden biri, bazı hastalarda mide geçişini veya kanlanmasını etkileyen komplikasyonların gelişebilmesidir.
Gastrik Volvulus Nedir?
Gastrik volvulus, midenin kendi ekseni etrafında anormal biçimde dönmesidir.
Midenin dönmesi, besin geçişini engelleyebilir ve bazı durumlarda mide duvarının kanlanmasını bozabilir.
Akut gastrik volvulus acil değerlendirme gerektiren ciddi bir tablodur.
Mide Tıkanıklığı
Midenin fıtık içinde sıkışması veya dönmesi, mide içeriğinin ilerlemesini engelleyebilir.
Şiddetli ağrı, karında veya göğüste dolgunluk, öğürme ve kusma görülebilir.
Strangülasyon Nedir?
Strangülasyon, fıtık içinde sıkışan dokunun kan dolaşımının bozulmasıdır.
Mide duvarının yeterli kanlanamaması, doku hasarı ve nekroz gibi ciddi sonuçlara neden olabilir.
Mide İskemisi
İskemi, mide dokusuna yeterli kan gitmemesidir.
İleri durumlarda mide duvarında geri dönüşü olmayan doku hasarı gelişebilir.
Cameron Lezyonları
Cameron lezyonları, özellikle büyük hiatal hernilerde diyafram seviyesinde mide mukozasında oluşabilen çizgisel erozyon veya ülserasyonlardır.
Bu lezyonlar kronik kan kaybına ve demir eksikliği anemisine neden olabilir.
Mide Perforasyonu
Çok ağır ve ilerlemiş komplikasyonlarda mide duvarında delinme gelişebilir.
Bu durum yaşamı tehdit eden bir acildir.
Hangi Belirtiler Acil Başvuru Gerektirir?
Ani ve şiddetli göğüs veya üst karın ağrısı, sürekli öğürme, kusamama, belirgin karın şişliği, kanlı kusma, bayılma veya ciddi genel durum bozukluğu gelişirse acil sağlık hizmetine başvurulmalıdır.
Bu belirtiler gastrik volvulus, tıkanıklık, kanama veya başka ciddi hastalıklarla ilişkili olabilir.
Paraözofageal Herni Nasıl Teşhis Edilir?
Paraözofageal herni tanısında hastanın belirtileri, fizik muayene bulguları ve görüntüleme yöntemleri birlikte değerlendirilir.
Baryumlu Özofagus-Mide Grafisi
Kontrast madde kullanılarak yapılan üst sindirim sistemi grafileri, yemek borusu ve midenin anatomik konumunu değerlendirmeye yardımcı olabilir.
Fıtığın büyüklüğü, midenin göğüs boşluğundaki yerleşimi ve besin geçişi hakkında bilgi sağlayabilir.
Gastroskopi
Gastroskopi, yemek borusu ve mide iç yüzeyinin değerlendirilmesini sağlar.
Reflüye bağlı değişiklikler, ülserasyonlar, Cameron lezyonları veya diğer mukozal sorunlar araştırılabilir.
Ancak büyük paraözofageal hernilerde anatomik yapının endoskopik olarak değerlendirilmesi güçleşebilir.
Bilgisayarlı Tomografi
Bilgisayarlı tomografi, büyük ve kompleks fıtıklarda midenin ve diğer organların göğüs boşluğundaki konumunu gösterebilir.
Özellikle akut komplikasyon şüphesinde önemli bilgiler sağlayabilir.
Özofagus Manometrisi
Özofagus manometrisi, yemek borusunun kasılma ve hareket fonksiyonlarını değerlendiren testtir.
Cerrahi öncesinde, özellikle fundoplikasyon planlanan hastalarda uygun durumlarda kullanılabilir.
24 Saatlik pH veya pH-İmpedans Ölçümü
Reflü hastalığının objektif olarak değerlendirilmesi gereken seçilmiş hastalarda kullanılabilir.
Ancak paraözofageal herni tanısı için her hastada zorunlu değildir.
Kan Testleri
Tam kan sayımı, demir düzeyi ve diğer laboratuvar incelemeleri, özellikle kansızlık veya beslenme yetersizliği şüphesinde değerlendirilebilir.
Paraözofageal Herni Cerrahisi Nedir?
Paraözofageal herni cerrahisi, göğüs boşluğuna yer değiştirmiş mideyi karın içine almak ve diyafram açıklığındaki anatomik bozukluğu onarmak amacıyla yapılan ameliyattır.
Ameliyatın Temel Hedefleri Nelerdir?
Cerrahi tedavide midenin uygun konumuna getirilmesi, fıtık kesesinin yönetimi, yemek borusunun yeterli uzunlukta karın içinde konumlandırılması ve diyafram açıklığının onarılması amaçlanır.
Ameliyatta Mide Çıkarılır mı?
Standart paraözofageal herni onarımında amaç mideyi çıkarmak değil, normal anatomik konumuna getirmektir.
Ancak mide dokusunda ciddi kanlanma bozukluğu veya nekroz gibi ağır komplikasyonlar gelişmişse rezeksiyon gerekebilir.
Ameliyatta Yemek Borusu Kesilir mi?
Standart onarımda yemek borusunun çıkarılması amaçlanmaz.
Ancak belirli anatomik durumlarda yemek borusunun uzunluğuna yönelik ek cerrahi işlemler değerlendirilebilir.
Cerrahi Yöntem Her Hastada Aynı mıdır?
Hayır.
Fıtığın büyüklüğü, hastanın yakınmaları, yemek borusunun uzunluğu, reflü varlığı ve önceki ameliyatlar cerrahi tekniği etkileyebilir.
Paraözofageal Herni Ameliyatı Kimlere Uygulanır?
Paraözofageal herni ameliyatı, özellikle fıtığa bağlı belirgin yakınmaları veya komplikasyonları bulunan hastalarda değerlendirilir.
Belirti Veren Paraözofageal Herniler
Yutma güçlüğü, yemek sonrası ağrı, erken doyma, kusma veya belirgin reflü gibi yakınmaların fıtıkla ilişkili olduğu hastalarda cerrahi gündeme gelebilir.
Mide Tıkanıklığı Bulunan Hastalar
Mide geçişinin bozulduğu veya tekrarlayan tıkanıklık yakınmaları bulunan hastalarda cerrahi tedavi değerlendirilebilir.
Gastrik Volvulus Gelişen Hastalar
Akut gastrik volvulus, özellikle mide kanlanmasının bozulması şüphesi varsa acil cerrahi değerlendirme gerektirir.
Kanama ve Kansızlık Gelişen Hastalar
Büyük hiatal herniyle ilişkili mukozal lezyonlar nedeniyle tekrarlayan kan kaybı bulunan bazı hastalarda cerrahi tedavi değerlendirilebilir.
Ancak kansızlığın diğer nedenlerinin de araştırılması gerekir.
Büyük Paraözofageal Herniler
Büyük fıtıkların anatomik özellikleri cerrahi değerlendirmede önem taşır.
Bununla birlikte yalnızca büyük fıtık bulunması, her hastada otomatik ameliyat kararı verilmesini gerektirmez.
İleri Yaştaki Hastalar
İleri yaş tek başına cerrahiye kesin engel değildir.
Ancak eşlik eden hastalıklar, fonksiyonel kapasite, kırılganlık ve ameliyatın olası yararları ile riskleri ayrıntılı olarak değerlendirilmelidir.
Paraözofageal Hernide Ameliyatsız Takip Mümkün müdür?
Evet. Belirti vermeyen veya çok hafif yakınmaları bulunan bazı hastalarda ameliyatsız takip değerlendirilebilir.
Bu kararın bireyselleştirilmesi önemlidir.
Belirti Vermeyen Hastalarda Yaklaşım
Asemptomatik paraözofageal hernilerde ameliyat ile izlem arasındaki karar her zaman kesin değildir.
Hastanın yaşı, eşlik eden hastalıkları, anatomik bulguları ve tercihleri birlikte değerlendirilmelidir.
İlaç Tedavisi Fıtığı Ortadan Kaldırır mı?
Hayır.
Asit baskılayıcı ilaçlar reflüye bağlı yakınmaları azaltabilir. Ancak midenin göğüs boşluğuna yer değiştirmesine neden olan anatomik fıtığı ortadan kaldırmaz.
Beslenme Düzenlemeleri Yararlı Olabilir mi?
Bazı hastalarda küçük öğünlerle beslenmek, aşırı miktarda yemek yemekten kaçınmak ve reflüyü artıran kişisel tetikleyicileri belirlemek yakınmaları azaltabilir.
Ancak bu önlemler fıtığın anatomik onarımının yerini tutmaz.
Takip Sırasında Hangi Değişiklikler Önemlidir?
Yeni başlayan yutma güçlüğü, tekrarlayan kusma, belirgin kilo kaybı, göğüs veya üst karın ağrısı ve kansızlık gibi bulgular yeniden değerlendirme gerektirebilir.
Paraözofageal Herni Ameliyatı Öncesi Değerlendirme
Cerrahi öncesinde fıtığın anatomik özellikleri, hastanın yakınmaları ve ameliyat riskleri birlikte değerlendirilir.
Anatomik İnceleme
Kontrastlı üst sindirim sistemi grafileri, endoskopi veya bilgisayarlı tomografi gibi yöntemlerle fıtığın yerleşimi ve büyüklüğü değerlendirilebilir.
Yemek Borusu Fonksiyonlarının Değerlendirilmesi
Yutma güçlüğü veya motilite bozukluğu şüphesi bulunan hastalarda manometri gerekebilir.
Reflü Değerlendirmesi
Reflü belirtileri ve mevcut objektif bulgular, fundoplikasyon gibi ek işlemlerin planlanmasında dikkate alınır.
Kalp ve Akciğer Değerlendirmesi
Özellikle ileri yaştaki veya eşlik eden hastalıkları bulunan kişilerde kardiyopulmoner risk değerlendirmesi önemlidir.
Beslenme Durumu
Uzun süren yutma güçlüğü veya erken doyma nedeniyle kilo kaybı gelişmişse beslenme değerlendirmesi yapılmalıdır.
Kullanılan İlaçlar
Kan sulandırıcılar, diyabet ilaçları ve diğer düzenli tedaviler anestezi ve cerrahi planlama sırasında gözden geçirilir.
İlaçların kesilmesi veya değiştirilmesi ilgili hekimlerin kararıyla yapılmalıdır.
Bilgilendirilmiş Onam
Hastaya ameliyatın amacı, alternatifler, olası komplikasyonlar, nüks riski ve ameliyat sonrasında gelişebilecek yutma güçlüğü gibi durumlar açıklanmalıdır.
Paraözofageal Herni Ameliyatı Nasıl Yapılır?
Paraözofageal herni ameliyatının teknik aşamaları fıtığın büyüklüğüne, anatomik özelliklerine ve kullanılan cerrahi yönteme göre değişebilir.
Genel Anestezi
Ameliyat genellikle genel anestezi altında gerçekleştirilir.
Cerrahi Giriş
Karın boşluğuna laparoskopik, robot yardımlı veya açık yöntemle ulaşılabilir.
Midenin Karın Boşluğuna Alınması
Göğüs boşluğuna yer değiştirmiş mide, çevre dokularla ilişkileri dikkatle değerlendirilerek karın içine getirilir.
Fıtık Kesesinin Yönetimi
Fıtık kesesi, anatomik özelliklere göre serbestleştirilir ve uygun şekilde yönetilir.
Bu aşamada yemek borusu, mide ve çevre yapıların korunması önemlidir.
Yemek Borusunun Serbestleştirilmesi
Yemek borusunun karın içindeki uygun anatomik konumunun sağlanabilmesi için gerekli diseksiyon yapılabilir.
Diyafram Açıklığının Onarılması
Genişlemiş hiatus, uygun cerrahi teknikle daraltılır.
Bu işlem sıklıkla krurorafi olarak adlandırılır.
Gerekli Ek İşlemler
Hastanın anatomik ve fonksiyonel özelliklerine göre fundoplikasyon, gastropeksi veya diğer seçilmiş işlemler değerlendirilebilir.
Onarımın Kontrolü
Cerrahi bağlantıların, dokuların konumunun ve onarımın bütünlüğünün değerlendirilmesinden sonra işlem tamamlanır.
Laparoskopik Paraözofageal Herni Cerrahisi
Laparoskopik paraözofageal herni onarımı, karın duvarındaki küçük kesilerden kamera ve cerrahi aletlerle gerçekleştirilen ameliyattır.
Laparoskopik Yöntemin Temel Özellikleri
Cerrah, kamera yardımıyla mide, yemek borusu ve diyafram çevresindeki anatomik yapıları değerlendirir.
Mide karın içine alınır ve diyafram açıklığı onarılır.
Her Hastada Laparoskopik Yöntem Kullanılabilir mi?
Hayır.
Hastanın dolaşım durumu, fıtığın büyüklüğü, önceki ameliyatlar ve gelişen komplikasyonlar yöntemin uygunluğunu etkileyebilir.
Büyük Fıtıklar Laparoskopik Olarak Onarılabilir mi?
Bazı büyük paraözofageal herniler laparoskopik yöntemle onarılabilir.
Ancak her büyük fıtığın aynı teknikle tedavi edilebileceği söylenemez.
Açık Cerrahiye Geçiş Gerekebilir mi?
Evet.
Kanama, anatomik güçlük veya güvenli onarımın sağlanamaması gibi durumlarda açık cerrahiye geçilmesi gerekebilir.
Açık ve Robot Yardımlı Paraözofageal Herni Cerrahisi
Paraözofageal herni onarımında laparoskopi dışında açık ve robot yardımlı cerrahi yöntemler de kullanılabilir.
Açık Cerrahi Hangi Durumlarda Gerekebilir?
Ciddi komplikasyonlar, önceki cerrahi girişimlere bağlı anatomik değişiklikler veya minimal invaziv yöntemin uygun olmadığı bazı durumlarda açık cerrahi değerlendirilebilir.
Robot Yardımlı Cerrahi Nedir?
Robot yardımlı cerrahi, cerrahın kontrol ettiği robotik sistem aracılığıyla gerçekleştirilen minimal invaziv ameliyat yöntemidir.
Robotik Cerrahi Her Hastada Gerekli midir?
Hayır.
Robotik sistemin kullanılması, her hastada daha iyi sonuç elde edileceği anlamına gelmez.
Cerrahi Yöntem Seçiminde Öncelik Nedir?
Öncelik, anatomik bozukluğun güvenli biçimde düzeltilmesi ve hastanın klinik özelliklerine uygun onarımın gerçekleştirilmesidir.
Paraözofageal Herni Cerrahisinde Fundoplikasyonun Rolü
Fundoplikasyon, midenin üst bölümünün yemek borusunun alt kısmı çevresinde uygun biçimde konumlandırılmasıyla oluşturulan antireflü cerrahi işlemdir.
Paraözofageal herni onarımında bazı hastalarda fundoplikasyon uygulanabilir.
Fundoplikasyon Neden Yapılır?
Mide-yemek borusu bileşkesinin anatomik yapısının değiştiği hastalarda reflü kontrolüne katkı sağlamak amacıyla değerlendirilebilir.
Nissen Fundoplikasyonu Nedir?
Nissen fundoplikasyonu, mide fundusunun yemek borusunun alt bölümünü tam çevreleyecek şekilde konumlandırıldığı cerrahi yöntemdir.
Toupet Fundoplikasyonu Nedir?
Toupet fundoplikasyonu, mide fundusunun yemek borusunun alt bölümünü kısmi olarak sardığı cerrahi yöntemdir.
Her Paraözofageal Herni Ameliyatında Fundoplikasyon Yapılır mı?
Hayır.
Fundoplikasyonun uygulanıp uygulanmayacağı ve hangi tekniğin seçileceği, hastanın reflü durumu, yemek borusu fonksiyonları ve cerrahi plan dikkate alınarak belirlenir.
Fundoplikasyon Sonrası Yutma Güçlüğü Olabilir mi?
Evet.
Ameliyat sonrasında geçici veya bazı hastalarda kalıcı yutma güçlüğü gelişebilir.
Bu nedenle yemek borusunun fonksiyonel özellikleri cerrahi planlamada önem taşır.
Diyafram Onarımı ve Yama Kullanımı
Paraözofageal herni cerrahisinde genişlemiş diyafram açıklığının onarılması temel aşamalardan biridir.
Krurorafi Nedir?
Krurorafi, diyaframın yemek borusu açıklığını çevreleyen kas yapılarına dikiş uygulanarak açıklığın daraltılmasıdır.
Diyafram Açıklığı Neden Onarılır?
Fıtığın oluşmasına izin veren genişlemiş açıklığın anatomik olarak düzeltilmesi amaçlanır.
Yama Kullanımı Nedir?
Bazı onarımlarda dikiş hattını desteklemek amacıyla cerrahi yama materyalleri kullanılabilir.
Her Hastada Yama Kullanılır mı?
Hayır.
Paraözofageal herni onarımında yamanın rutin kullanımı konusunda bütün hastalara uygulanabilecek kesin bir yaklaşım bulunmamaktadır.
Yama Kullanımının Olası Riskleri Nelerdir?
Kullanılan materyalin özelliklerine ve yerleşimine bağlı olarak doku reaksiyonu, darlık, erozyon veya diğer komplikasyonlar gelişebilir.
Yama kullanımı kararı, olası yararlar ve riskler birlikte değerlendirilerek verilmelidir.
Kısa Özofagus ve Collis Gastroplastisi
Bazı büyük veya uzun süredir mevcut paraözofageal hernilerde yemek borusunun karın içinde yeterli uzunlukta konumlandırılması güç olabilir.
Kısa Özofagus Nedir?
Kısa özofagus, yeterli cerrahi serbestleştirmeye rağmen yemek borusunun karın içinde gerilimsiz biçimde uygun uzunlukta konumlandırılamadığı durumdur.
Kısa Özofagus Neden Önemlidir?
Yemek borusunun gerilim altında kalması, yapılan onarımın dayanıklılığını ve anatomik sonuçlarını etkileyebilir.
Collis Gastroplastisi Nedir?
Collis gastroplastisi, seçilmiş hastalarda midenin üst bölümünden tüp biçiminde bir yapı oluşturularak yemek borusunun işlevsel uzunluğunun artırılmasını amaçlayan cerrahi tekniktir.
Her Büyük Fıtıkta Collis Gastroplastisi Gerekir mi?
Hayır.
Bu işlem yalnızca belirli anatomik koşullarda değerlendirilir.
Collis Gastroplastisi Ameliyatın Risklerini Etkiler mi?
Ek cerrahi işlem gerektirdiği için ameliyatın kapsamını ve olası komplikasyonlarını etkileyebilir.
Bu nedenle yalnızca uygun endikasyonlarda değerlendirilmelidir.
Paraözofageal Herni Cerrahisinin Riskleri Nelerdir?
Paraözofageal herni onarımı, yemek borusu, mide ve diyafram çevresindeki anatomik yapılara yönelik cerrahi işlemler içerir.
Riskler hastanın genel sağlık durumuna ve ameliyatın kapsamına göre değişebilir.
Kanama
Ameliyat sırasında veya sonrasında kanama gelişebilir.
Enfeksiyon
Cerrahi alan enfeksiyonu veya diğer enfeksiyonlar görülebilir.
Yemek Borusu veya Mide Yaralanması
Diseksiyon sırasında yemek borusu veya mide duvarında yaralanma meydana gelebilir.
Plevra Yaralanması ve Pnömotoraks
Diyafram ve göğüs boşluğuna yakın bölgelerde çalışılması nedeniyle plevra yaralanması veya pnömotoraks gelişebilir.
Yutma Güçlüğü
Onarım bölgesindeki ödem, anatomik değişiklikler veya fundoplikasyon nedeniyle yutma güçlüğü görülebilir.
Gaz ve Şişkinlik Yakınmaları
Bazı hastalarda ameliyat sonrasında geğirme güçlüğü, gaz birikimi ve karında şişkinlik görülebilir.
Reflünün Devam Etmesi
Cerrahi tedavi sonrasında bazı hastalarda reflü yakınmaları devam edebilir veya yeniden ortaya çıkabilir.
Fıtığın Tekrarlaması
Onarım sonrasında zaman içinde anatomik nüks gelişebilir.
Ancak görüntülemede saptanan her küçük nüks, mutlaka belirti oluşturmaz veya yeniden ameliyat gerektirmez.
Damar İçi Pıhtı Oluşumu
Büyük cerrahi girişimler ve hareketsizlik bazı hastalarda derin ven trombozu veya pulmoner emboli riskini artırabilir.
Koruyucu önlemler hastanın bireysel riskine göre planlanmalıdır.
Paraözofageal Herni Ameliyatı Sonrası İyileşme
İyileşme süreci ameliyatın kapsamına, hastanın genel sağlık durumuna ve komplikasyon gelişip gelişmemesine göre değişir.
Hastanede Kalış
Hastanede kalış süresi için bütün hastalara uygulanabilecek tek bir süre bulunmaz.
Ameliyat Sonrası Ağrı
Cerrahi giriş bölgelerinde, üst karında veya omuz bölgesinde ağrı görülebilir.
Erken Hareketlilik
Uygun hastalarda erken hareketlilik, ameliyat sonrası bakımın önemli bir parçasıdır.
Yutma Güçlüğü
İlk dönemde onarım bölgesindeki ödem nedeniyle geçici yutma güçlüğü gelişebilir.
Ancak ilerleyen veya kalıcı yutma güçlüğü yeniden değerlendirilmelidir.
Günlük Yaşama Dönüş
Günlük aktivitelere dönüş süresi yapılan ameliyatın türüne ve hastanın iyileşmesine göre değişir.
Hangi Belirtiler Acil Değerlendirme Gerektirir?
Yüksek ateş, şiddetli göğüs veya karın ağrısı, nefes darlığı, sürekli kusma, sıvı yutamama veya belirgin genel durum bozukluğu gelişirse acil tıbbi değerlendirme gerekir.
Paraözofageal Herni Ameliyatı Sonrası Beslenme
Ameliyat sonrasında yemek borusu ile mide arasındaki anatomik ilişki yeniden düzenlendiği için beslenme planında geçici değişiklikler gerekebilir.
İlk Dönemde Beslenme
Cerrahi ekibin değerlendirmesine göre sıvı veya yumuşak kıvamlı besinlerle başlanabilir.
Öğünlerin Düzenlenmesi
Bazı hastalarda küçük porsiyonlarla ve sık aralıklarla beslenmek daha kolay tolere edilebilir.
Besinlerin İyi Çiğnenmesi
Besinlerin küçük lokmalar hâlinde alınması ve yeterince çiğnenmesi, özellikle ilk iyileşme döneminde önemlidir.
Gaz Oluşturan Besinler
Bazı hastalarda gazlı içecekler veya kişisel olarak şişkinlik oluşturan besinler rahatsızlığı artırabilir.
Katı Besinlere Geçiş
Katı besinlere geçişin zamanı hastanın yutma toleransına ve cerrahi ekibin önerilerine göre belirlenir.
Beslenme Sorunları Devam Ederse Ne Yapılır?
Sürekli kusma, sıvı alamama, ilerleyen yutma güçlüğü veya belirgin kilo kaybı gelişirse tıbbi değerlendirme gerekir.
Paraözofageal Herni Tekrarlar mı?
Evet. Paraözofageal herni onarımı sonrasında zaman içinde anatomik nüks gelişebilir.
Nüks olasılığı fıtığın özelliklerine, onarım tekniğine ve hastaya ait faktörlere göre değişebilir.
Anatomik Nüks Nedir?
Ameliyat sonrasında mide veya ilgili anatomik yapıların yeniden diyafram açıklığından göğüs boşluğuna doğru yer değiştirmesidir.
Her Nüks Belirti Oluşturur mu?
Hayır.
Bazı anatomik nüksler görüntüleme yöntemlerinde saptanmasına rağmen belirgin yakınmaya neden olmayabilir.
Nüks Gelişirse Yeniden Ameliyat Gerekir mi?
Her zaman değil.
Yeniden ameliyat kararı, hastanın belirtilerine, nüksün anatomik özelliklerine ve komplikasyon riskine göre belirlenir.
Tekrarlayan Paraözofageal Herni Cerrahisi Neden Farklıdır?
Önceki ameliyata bağlı yapışıklıklar ve anatomik değişiklikler, yeniden cerrahiyi teknik olarak daha karmaşık hâle getirebilir.
Nüksün Önlenmesi Kesin Olarak Mümkün müdür?
Hayır.
Uygun cerrahi teknik ve takip önemlidir ancak hiçbir onarım yöntemi bütün hastalarda nüksü tamamen ortadan kaldırmayı garanti etmez.
Paraözofageal Herni Cerrahisinde Uzun Dönem Takip
Paraözofageal herni cerrahisi sonrasında takip, hastanın yakınmalarına ve ameliyatın özelliklerine göre planlanır.
Reflü Belirtilerinin Değerlendirilmesi
Ameliyat sonrasında yanma, regürjitasyon veya diğer reflü yakınmaları takip edilir.
Yutma Fonksiyonlarının İzlenmesi
Devam eden yutma güçlüğü bulunan hastalarda uygun görüntüleme veya fonksiyon testleri gerekebilir.
Beslenme Durumu
Özellikle ameliyat öncesinde kilo kaybı veya beslenme yetersizliği bulunan hastalarda beslenme durumu değerlendirilir.
Kansızlık Takibi
Ameliyat öncesinde demir eksikliği anemisi bulunan hastalarda kan değerlerinin izlenmesi gerekebilir.
Nüks Açısından Değerlendirme
Yeni başlayan veya tekrarlayan yakınmalarda anatomik nüks olasılığı araştırılabilir.
Her hastada aynı sıklıkta görüntüleme yapılması gerektiği söylenemez.
Paraözofageal Herni Cerrahisi Hakkında Sık Sorulan Sorular
Paraözofageal herni nedir?
Midenin bir bölümünün diyaframdaki yemek borusu açıklığından geçerek yemek borusunun yanında göğüs boşluğuna ilerlemesidir.
Paraözofageal herni ile mide fıtığı aynı mıdır?
Paraözofageal herni, mide fıtığının belirli bir anatomik türüdür.
Paraözofageal herni hangi bölüm tarafından değerlendirilir?
Cerrahi tedavisi Genel Cerrahi uzmanlık alanında değerlendirilir. Tanı sürecinde Gastroenteroloji de görev alabilir.
Paraözofageal herni tehlikeli midir?
Bazı hastalarda belirti oluşturmazken bazı hastalarda tıkanıklık, mide dönmesi ve kanlanma bozukluğu gibi ciddi komplikasyonlara neden olabilir.
Paraözofageal herni belirtileri nelerdir?
Yemek sonrası dolgunluk, erken doyma, göğüs veya üst karın ağrısı, yutma güçlüğü, reflü ve kusma görülebilir.
Paraözofageal herni nefes darlığı yapar mı?
Büyük fıtıklarda bazı hastalarda solunum yakınmalarıyla ilişkili olabilir. Ancak nefes darlığının diğer nedenleri de araştırılmalıdır.
Paraözofageal herni kansızlık yapar mı?
Büyük hiatal hernilerde gelişebilen Cameron lezyonları kronik kan kaybına ve demir eksikliği anemisine neden olabilir.
Paraözofageal herni ameliyatı şart mıdır?
Hayır. Ameliyat kararı belirtilere, anatomik özelliklere, komplikasyon riskine ve hastanın genel durumuna göre verilir.
Belirti vermeyen paraözofageal herni ameliyat edilir mi?
Bazı hastalarda ameliyat değerlendirilebilir, bazı hastalarda ise izlem uygun olabilir. Karar bireyselleştirilmelidir.
Paraözofageal herni ilaçla geçer mi?
İlaçlar reflü yakınmalarını azaltabilir ancak anatomik fıtığı ortadan kaldırmaz.
Paraözofageal herni ameliyatı nasıl yapılır?
Göğüs boşluğuna yer değiştirmiş mide karın içine alınır, diyafram açıklığı onarılır ve gerekli ek işlemler uygulanır.
Paraözofageal herni ameliyatı kapalı yapılabilir mi?
Uygun hastalarda laparoskopik yöntemle gerçekleştirilebilir.
Paraözofageal herni ameliyatı açık yapılır mı?
Evet. Bazı hastalarda açık cerrahi gerekebilir.
Robotik paraözofageal herni ameliyatı yapılabilir mi?
Uygun hastalarda robot yardımlı cerrahi değerlendirilebilir.
Paraözofageal herni ameliyatında mide alınır mı?
Standart onarımda amaç mideyi çıkarmak değildir. Ancak ciddi doku hasarı gibi özel durumlarda rezeksiyon gerekebilir.
Paraözofageal herni ameliyatında fundoplikasyon yapılır mı?
Bazı hastalarda uygulanabilir. Karar anatomik ve fonksiyonel özelliklere göre belirlenir.
Nissen fundoplikasyonu nedir?
Midenin üst bölümünün yemek borusunun alt kısmını tam çevreleyecek şekilde konumlandırıldığı antireflü cerrahi yöntemidir.
Toupet fundoplikasyonu nedir?
Midenin üst bölümünün yemek borusunun alt kısmını kısmi olarak sardığı antireflü cerrahi yöntemidir.
Paraözofageal herni ameliyatında yama kullanılır mı?
Bazı hastalarda değerlendirilebilir. Ancak rutin yama kullanımına ilişkin kesin bir yaklaşım bulunmamaktadır.
Gastrik volvulus nedir?
Midenin kendi ekseni etrafında anormal biçimde dönmesidir.
Gastrik volvulus acil midir?
Akut gastrik volvulus, özellikle tıkanıklık veya kanlanma bozukluğu varsa acil değerlendirme gerektirir.
Paraözofageal herni ameliyatının riskleri nelerdir?
Kanama, enfeksiyon, yemek borusu veya mide yaralanması, yutma güçlüğü, pnömotoraks ve nüks gibi komplikasyonlar görülebilir.
Ameliyat sonrasında yutma güçlüğü olur mu?
Evet. İlk dönemde geçici yutma güçlüğü görülebilir. Devam eden veya artan yakınmalar değerlendirilmelidir.
Paraözofageal herni ameliyatından sonra nasıl beslenilir?
Cerrahi ekibin önerisine göre sıvı veya yumuşak besinlerle başlanabilir ve beslenme kademeli olarak düzenlenebilir.
Paraözofageal herni ameliyatından sonra fıtık tekrarlar mı?
Evet. Anatomik nüks gelişebilir.
Fıtık tekrarlarsa yeniden ameliyat gerekir mi?
Her nüks yeniden ameliyat gerektirmez. Karar belirtilere ve komplikasyon riskine göre verilir.
Paraözofageal herni ameliyatı kesin çözüm müdür?
Cerrahi tedavi anatomik onarımı amaçlar ancak her hastada belirtilerin tamamen ortadan kalkacağı veya fıtığın tekrarlamayacağı garanti edilemez.
Paraözofageal herni ameliyatından sonra takip gerekir mi?
Evet. Reflü, yutma güçlüğü, beslenme durumu ve olası nüks belirtileri açısından takip önemlidir.
Tıbbi ve Bilimsel Kaynaklar
- Kohn GP, Price RR, DeMeester SR, ve ark. Guidelines for the management of hiatal hernia. Surgical Endoscopy. 2013;27:4409–4428. DOI: 10.1007/s00464-013-3173-3.
- Society of American Gastrointestinal and Endoscopic Surgeons (SAGES). Guidelines for the Surgical Treatment of Hiatal Hernias. 2024.
https://www.sages.org/publications/guidelines/guidelines-for-the-surgical-treatment-of-hiatal-hernias/ - Society of American Gastrointestinal and Endoscopic Surgeons (SAGES). Guidelines for the Surgical Treatment of Gastroesophageal Reflux (GERD). 2021.
https://www.sages.org/publications/guidelines/guidelines-for-the-surgical-treatment-of-gastroesophageal-reflux-gerd/ - Kahrilas PJ, Kim HC, Pandolfino JE. Approaches to the diagnosis and grading of hiatal hernia. Best Practice & Research Clinical Gastroenterology. 2008;22(4):601–616. DOI: 10.1016/j.bpg.2007.12.007.
Tıbbi Bilgilendirme Notu
Bu içerik genel sağlık bilgilendirmesi amacıyla hazırlanmıştır. Tanı koyma, kişiye özel tedavi önerme veya hekim muayenesinin yerini alma amacı taşımaz.
Paraözofageal herni cerrahisi kararı; hastanın yakınmaları, fıtığın anatomik özellikleri, eşlik eden hastalıklar ve olası komplikasyonlar değerlendirilerek verilmelidir.
Makale Bilgileri
İlk Yayın: 19.11.2026
Son Güncelleme: 19.11.2026
Editör: Özel Adana Ortadoğu Hastanesi – Kurumsal İçerik Ekibi
İçerik Yönetimi: Bilgi İşlem Müdürlüğü
İletişim: 0322 400 01 01





