Çocuklarda diyafragma hernisi, göğüs boşluğu ile karın boşluğunu birbirinden ayıran diyafram kasında bulunan doğumsal veya sonradan oluşmuş bir açıklıktan karın içi organların göğüs boşluğuna geçmesiyle ortaya çıkan anatomik bir bozukluktur. Diyafram fıtığı olarak da adlandırılan bu durum, özellikle yenidoğan döneminde solunum sistemi üzerinde ciddi etkiler oluşturabilir.
Diyafram, solunum sırasında akciğerlerin genişlemesine yardımcı olan kubbe şeklinde bir kastır. Normal koşullarda göğüs ve karın boşlukları arasında anatomik bir sınır oluşturur. Diyaframdaki açıklık nedeniyle mide, bağırsaklar, dalak veya karaciğerin bir bölümü göğüs boşluğuna geçtiğinde akciğerlerin gelişimi ve genişlemesi etkilenebilir.
Doğumsal diyafragma hernisi, gebelik sırasında diyaframın gelişiminin tamamlanmaması sonucunda ortaya çıkar. Özellikle büyük diyafram defektlerinde karın organlarının göğüs boşluğuna yer değiştirmesi, anne karnındaki akciğer gelişimini kısıtlayabilir. Bunun sonucunda pulmoner hipoplazi olarak adlandırılan akciğer gelişim yetersizliği ve pulmoner hipertansiyon gelişebilir.
Çocuklarda diyafragma hernisi belirtileri hastalığın türüne, açıklığın büyüklüğüne, göğüs boşluğuna geçen organlara ve akciğerlerin etkilenme derecesine göre değişir. Ağır doğumsal diyafragma hernisi bulunan yenidoğanlarda doğumdan hemen sonra belirgin solunum sıkıntısı görülebilir. Daha küçük veya geç tanı alan bazı olgularda ise tekrarlayan solunum yolu enfeksiyonları, beslenme güçlüğü, kusma, karın ağrısı veya göğüs ağrısı gibi belirtiler ön planda olabilir.
Tanı gebelik sırasında yapılan ultrasonografi incelemelerinde konulabileceği gibi doğum sonrasında akciğer grafisi, ultrasonografi ve gerekli durumlarda diğer görüntüleme yöntemleriyle de belirlenebilir. Doğumsal diyafragma hernisinin tedavisinde temel yaklaşım cerrahi onarımdır. Ancak özellikle ağır yenidoğan olgularında ameliyat öncesinde solunum ve dolaşım durumunun stabil hale getirilmesi büyük önem taşır.
Özel Adana Ortadoğu Hastanesi Çocuk Cerrahisi Bölümü ile ilişkili torasik cerrahi konuları arasında bulunan diyafragma hernisinde, çocuk cerrahisi uzmanının değerlendirmesi anatomik bozukluğun özelliklerinin belirlenmesi ve cerrahi tedavinin planlanması açısından önemlidir. Yenidoğanlarda doğumsal diyafragma hernisi yönetimi, çocuk cerrahisi, neonatoloji, çocuk kardiyolojisi, anesteziyoloji ve gerekli diğer uzmanlık alanlarının koordinasyonunu gerektirebilir.
İçindekiler
- Çocuklarda Diyafragma Hernisi Nedir?
- Çocuklarda Diyafragma Hernisi Türleri Nelerdir?
- Çocuklarda Diyafragma Hernisi Neden Oluşur?
- Çocuklarda Diyafragma Hernisi Belirtileri Nelerdir?
- Diyafragma Hernisi Akciğer Gelişimini Nasıl Etkiler?
- Çocuklarda Diyafragma Hernisi Nasıl Teşhis Edilir?
- Gebelikte Diyafragma Hernisi Tanısı Nasıl Konulur?
- Çocuklarda Diyafragma Hernisi Tedavisi Nasıl Yapılır?
- Çocuklarda Diyafragma Hernisi Ameliyatı Ne Zaman Yapılır?
- Çocuklarda Diyafragma Hernisi Ameliyatı Nasıl Yapılır?
- Diyafragma Hernisi Ameliyatının Riskleri Nelerdir?
- Diyafragma Hernisi Ameliyatı Sonrası İyileşme Süreci
- Çocuklarda Diyafragma Hernisi Komplikasyonları Nelerdir?
- Diyafragma Hernisi Ameliyatından Sonra Tekrarlama Olur mu?
- Diyafragma Hernisi Olan Çocuklarda Uzun Dönem Takip
- Çocuklarda Diyafragma Hernisi Hangi Durumlarda Acildir?
- Sıkça Sorulan Sorular
Çocuklarda Diyafragma Hernisi Nedir?
Diyafragma hernisi, diyafram kasındaki bir açıklıktan karın içi organların göğüs boşluğuna geçmesiyle oluşan anatomik bir durumdur.
Diyafram normal koşullarda göğüs boşluğu ile karın boşluğunu birbirinden ayırır. Aynı zamanda solunum sırasında kasılıp gevşeyerek akciğerlerin genişlemesine katkıda bulunur.
Diyaframın bir bölümünde açıklık bulunduğunda mide, bağırsaklar, dalak veya karaciğer gibi organlar göğüs boşluğuna geçebilir.
Bu durum özellikle doğumsal olgularda akciğer gelişimini etkileyebilir.
Diyafram Nedir ve Ne İşe Yarar?
Diyafram, göğüs boşluğunun alt kısmında bulunan ve solunumda önemli rol oynayan kas yapısıdır.
Soluk alma sırasında diyafram kasılarak aşağı doğru hareket eder. Bu hareket göğüs boşluğunun hacmini artırır ve akciğerlerin genişlemesine yardımcı olur.
Soluk verme sırasında diyafram gevşer ve yeniden kubbe şeklindeki konumuna döner.
Diyafram ayrıca göğüs ve karın boşlukları arasında anatomik bir sınır oluşturur.
Diyafragma Hernisi ile Diyafram Fıtığı Aynı Şey midir?
Evet. Diyafragma hernisi ve diyafram fıtığı aynı durumu ifade etmek için kullanılan terimlerdir.
Tıbbi literatürde diyafragma hernisi terimi yaygın olarak kullanılır.
Ancak her diyafram fıtığı aynı anatomik özelliklere veya klinik şiddete sahip değildir.
Diyafragma Hernisinde Hangi Organlar Göğüs Boşluğuna Geçebilir?
Diyaframdaki açıklığın yerine ve büyüklüğüne bağlı olarak mide, ince bağırsaklar, kalın bağırsaklar, dalak ve karaciğerin bir bölümü göğüs boşluğuna geçebilir.
Göğüs boşluğuna geçen organların miktarı ve yerleşimi akciğerlerin etkilenme derecesini belirleyen faktörler arasındadır.
Diyafragma Hernisi Doğuştan mı Olur?
Diyafragma hernisi doğumsal veya sonradan gelişen bir durum olabilir.
Çocuklarda özellikle doğumsal diyafragma hernisi önem taşır.
Bununla birlikte travma gibi nedenlerle sonradan diyafram bütünlüğünün bozulması da herni gelişimine neden olabilir.
Çocuklarda Diyafragma Hernisi Türleri Nelerdir?
Diyafragma hernileri açıklığın anatomik yerleşimine ve oluşum nedenine göre sınıflandırılır.
Başlıca türler Bochdalek hernisi, Morgagni hernisi ve travmatik diyafragma hernisidir.
Bochdalek Hernisi
Bochdalek hernisi, diyaframın arka-yan bölümünde bulunan doğumsal açıklıkla ilişkili herni türüdür.
Doğumsal diyafragma hernilerinin önemli bir bölümünü oluşturur.
Genellikle sol tarafta görülür ancak sağ tarafta veya nadiren iki taraflı da gelişebilir.
Büyük Bochdalek hernilerinde karın organları göğüs boşluğuna geçerek akciğer gelişimini önemli ölçüde etkileyebilir.
Morgagni Hernisi
Morgagni hernisi, diyaframın ön bölümünde bulunan doğumsal açıklıkla ilişkili herni türüdür.
Bochdalek hernisine göre daha nadir görülür.
Bazı çocuklarda belirti vermeden saptanabilirken bazı hastalarda solunum veya sindirim sistemiyle ilişkili belirtiler görülebilir.
Travmatik Diyafragma Hernisi
Travmatik diyafragma hernisi, göğüs veya karın bölgesine alınan travma sonucunda diyafram bütünlüğünün bozulmasıyla gelişir.
Trafik kazaları, yüksekten düşmeler ve ciddi künt veya delici yaralanmalar neden olabilir.
Travmatik diyafram yaralanmaları, eşlik eden diğer organ yaralanmalarıyla birlikte değerlendirilmelidir.
Sağ ve Sol Diyafragma Hernisi Arasındaki Fark
Doğumsal diyafragma hernileri daha sık sol tarafta görülür.
Sol taraftaki hernilerde mide, bağırsaklar ve dalak gibi organlar göğüs boşluğuna geçebilir.
Sağ taraftaki hernilerde karaciğerin göğüs boşluğuna yer değiştirmesi görülebilir.
Herninin tarafı tek başına hastalığın şiddetini belirlemez. Akciğer gelişimi, pulmoner hipertansiyon ve diğer klinik özellikler de önemlidir.
Çocuklarda Diyafragma Hernisi Neden Oluşur?
Doğumsal diyafragma hernisi, embriyonik gelişim sırasında diyaframı oluşturan yapıların normal şekilde birleşmemesi sonucunda ortaya çıkar.
Bu gelişim bozukluğu, diyaframda açıklık kalmasına neden olabilir.
Anne Karnında Diyafram Nasıl Gelişir?
Diyafram gebeliğin erken dönemlerinde farklı embriyonik yapıların birleşmesiyle gelişir.
Bu yapıların normal şekilde oluşması ve birleşmesi, göğüs ile karın boşlukları arasında bütünlüğü olan bir diyafram meydana gelmesini sağlar.
Gelişim sürecindeki bozukluklar diyaframda açıklık oluşmasına neden olabilir.
Diyafragma Hernisi Genetik midir?
Doğumsal diyafragma hernisi bazı çocuklarda genetik veya kromozomal anomalilerle ilişkili olabilir.
Bazı olgularda ise belirgin bir genetik neden saptanamaz.
Eşlik eden anomaliler veya aile öyküsü bulunduğunda genetik değerlendirme gerekebilir.
Ailede Diyafragma Hernisi Varsa Risk Artar mı?
Doğumsal diyafragma hernilerinin çoğu sporadik olarak ortaya çıkar.
Ancak bazı genetik sendromlar veya ailesel olgularda tekrar riski farklı olabilir.
Ailede benzer hastalık öyküsü varsa genetik danışmanlık uygun olabilir.
Gebelikte Annenin Yaptığı Bir Şey Diyafragma Hernisine Neden Olur mu?
Doğumsal diyafragma hernisinin çoğu olgusunda tek ve kesin bir neden belirlenemez.
Hastalığın gelişimini yalnızca annenin gebelik sırasındaki belirli bir davranışına bağlamak doğru değildir.
Risk değerlendirmesi ve genetik danışmanlık gerektiğinde ilgili uzmanlar tarafından yapılır.
Çocuklarda Diyafragma Hernisi Belirtileri Nelerdir?
Belirtiler diyaframdaki açıklığın büyüklüğüne, göğüs boşluğuna geçen organlara ve akciğer gelişiminin etkilenme derecesine göre değişir.
Ağır doğumsal diyafragma hernilerinde doğumdan hemen sonra belirgin solunum sıkıntısı görülebilir.
Daha küçük veya geç tanı alan hernilerde ise belirtiler daha hafif olabilir.
Yenidoğanlarda Solunum Sıkıntısı
Doğumsal diyafragma hernisi bulunan bazı yenidoğanlarda doğumdan hemen sonra hızlı solunum, göğüs duvarında çekilmeler ve oksijenlenmede azalma görülebilir.
Akciğer gelişiminin ciddi şekilde etkilenmesi solunum desteği gereksinimini artırabilir.
Morarma
Oksijenlenmede belirgin azalma gelişen bebeklerde dudaklarda veya ciltte morarma görülebilir.
Morarma acil değerlendirme gerektiren önemli bir belirtidir.
Hızlı Nefes Alıp Verme
Akciğerlerin yeterince genişleyememesi veya pulmoner hipertansiyon bulunması solunum sayısında artışa neden olabilir.
Beslenme Güçlüğü
Solunum sıkıntısı bulunan bebeklerde emme ve beslenme güçlüğü görülebilir.
Daha büyük çocuklarda mide veya bağırsakların yer değiştirmesine bağlı sindirim sistemi belirtileri gelişebilir.
Kusma
Mide veya bağırsakların diyafram açıklığından göğüs boşluğuna geçmesi bazı çocuklarda kusmaya neden olabilir.
Özellikle bağırsak tıkanıklığı veya mide dönmesi gibi komplikasyonlarda kusma belirginleşebilir.
Karın Ağrısı
Geç tanı alan diyafragma hernilerinde karın ağrısı görülebilir.
Ağrının şiddeti ve özellikleri organların yerleşimine ve olası komplikasyonlara göre değişir.
Tekrarlayan Solunum Yolu Enfeksiyonları
Bazı geç tanı alan olgularda tekrarlayan solunum yolu enfeksiyonları veya uzun süren solunum yakınmaları bulunabilir.
Ancak bu belirtiler diyafragma hernisine özgü değildir.
Göğüs Ağrısı
Daha büyük çocuklarda göğüs boşluğuna geçen organların oluşturduğu bası veya diğer komplikasyonlar göğüs ağrısına neden olabilir.
Geç Tanı Alan Diyafragma Hernisi Belirtileri
Bazı çocuklarda diyafragma hernisi doğumdan sonra hemen belirti vermeyebilir.
Bu hastalarda ilerleyen yaşlarda karın ağrısı, kusma, nefes darlığı, göğüs ağrısı veya tekrarlayan enfeksiyonlar nedeniyle yapılan incelemelerde tanı konulabilir.
Diyafragma Hernisi Akciğer Gelişimini Nasıl Etkiler?
Doğumsal diyafragma hernisinin en önemli özelliklerinden biri, anne karnındaki akciğer gelişimini etkileyebilmesidir.
Göğüs boşluğuna geçen karın organları, gelişmekte olan akciğerlerin büyümesini kısıtlayabilir.
Bunun sonucunda pulmoner hipoplazi ve pulmoner hipertansiyon gelişebilir.
Pulmoner Hipoplazi Nedir?
Pulmoner hipoplazi, akciğerlerin normalden daha az gelişmiş olmasıdır.
Doğumsal diyafragma hernisinde göğüs boşluğundaki organların oluşturduğu yer kaplama etkisi akciğer gelişimini kısıtlayabilir.
Bu durum doğum sonrasında solunum fonksiyonlarını etkileyebilir.
Pulmoner Hipertansiyon Nedir?
Pulmoner hipertansiyon, akciğer damarlarındaki basıncın artmasıyla ilişkili bir durumdur.
Doğumsal diyafragma hernisinde akciğer damarlarının gelişimi ve dolaşım özellikleri etkilenebilir.
Pulmoner hipertansiyon, yenidoğan dönemindeki tedavi planlamasında önemli bir faktördür.
Kalp Diyafragma Hernisinden Etkilenir mi?
Göğüs boşluğuna geçen organlar kalbin konumunu değiştirebilir.
Ayrıca pulmoner hipertansiyon kalbin özellikle sağ tarafındaki dolaşım yükünü etkileyebilir.
Bu nedenle bazı yenidoğanlarda ekokardiyografiyle kalp yapısı ve dolaşım özellikleri değerlendirilir.
Diyafragma Hernisinin Şiddeti Nasıl Belirlenir?
Hastalığın şiddeti yalnızca diyafram açıklığının büyüklüğüne göre belirlenmez.
Akciğer gelişiminin derecesi, pulmoner hipertansiyon, eşlik eden anomaliler ve doğum sonrası solunum-dolaşım durumu birlikte değerlendirilir.
Çocuklarda Diyafragma Hernisi Nasıl Teşhis Edilir?
Diyafragma hernisi tanısı gebelik sırasında veya doğum sonrasında konulabilir.
Tanıda görüntüleme yöntemleri ve klinik bulgular birlikte değerlendirilir.
Fizik Muayene
Yenidoğanlarda solunum sıkıntısı, göğüs hareketlerinde farklılık ve karın görünümünde değişiklikler saptanabilir.
Bazı ağır olgularda karın içi organların göğüs boşluğuna yer değiştirmesi nedeniyle karın normalden daha çökük görünebilir.
Ancak fizik muayene bulguları tek başına kesin tanı koydurmaz.
Akciğer Grafisi
Akciğer grafisi, doğum sonrası diyafragma hernisinin değerlendirilmesinde önemli bir görüntüleme yöntemidir.
Grafide göğüs boşluğunda bağırsak gazı görünümü, akciğerin yer değiştirmesi veya mediastinal yapıların etkilenmesi gibi bulgular görülebilir.
Ultrasonografi
Ultrasonografi, diyaframın ve bazı karın organlarının yerleşiminin değerlendirilmesine yardımcı olabilir.
Özellikle gebelik dönemindeki tanıda önemli rol oynar.
Bilgisayarlı Tomografi
Toraks veya karın BT, seçilmiş çocuklarda anatomik yapıların ayrıntılı değerlendirilmesi amacıyla kullanılabilir.
Ancak özellikle ağır yenidoğan olgularında tanı için rutin BT gerekli değildir.
Manyetik Rezonans Görüntüleme
MR görüntüleme, bazı olgularda diyafram defektinin ve organların yerleşiminin değerlendirilmesinde kullanılabilir.
Gebelikte fetal MR, akciğer hacminin ve anatomik özelliklerin değerlendirilmesine katkı sağlayabilir.
Ekokardiyografi
Doğumsal diyafragma hernisi bulunan yenidoğanlarda kalp yapısının ve pulmoner dolaşımın değerlendirilmesi önemlidir.
Ekokardiyografi, eşlik eden kalp anomalileri ve pulmoner hipertansiyon açısından bilgi sağlayabilir.
Gebelikte Diyafragma Hernisi Tanısı Nasıl Konulur?
Doğumsal diyafragma hernisi bazı gebeliklerde prenatal ultrasonografi sırasında saptanabilir.
Prenatal tanı, doğumun uygun koşullarda planlanması ve yenidoğan dönemindeki tedavi gereksinimlerinin önceden değerlendirilmesi açısından önemlidir.
Gebelik Ultrasonunda Hangi Bulgular Görülür?
Ultrasonografide mide veya bağırsakların göğüs boşluğunda görülmesi, kalbin yer değiştirmesi veya diyafram bütünlüğünde bozukluk saptanması diyafragma hernisini düşündürebilir.
Bulgular herninin tarafına ve içeriğine göre değişir.
Fetal MR Ne Zaman Kullanılır?
Fetal MR, seçilmiş gebeliklerde akciğer hacminin ve göğüs boşluğuna geçen organların değerlendirilmesine yardımcı olabilir.
Her doğumsal diyafragma hernisi olgusunda zorunlu değildir.
Akciğer-Baş Oranı (LHR) Nedir?
Akciğer-baş oranı (LHR), fetal akciğer büyüklüğünün değerlendirilmesinde kullanılan ölçümlerden biridir.
Özellikle gözlenen-beklenen LHR (o/e LHR), bazı merkezlerde hastalığın şiddetinin değerlendirilmesine katkı sağlayabilir.
Ancak tek bir ölçüm doğum sonrası klinik sonucu kesin olarak öngörmez.
Karaciğerin Göğüs Boşluğunda Olması Ne Anlama Gelir?
Karaciğerin bir bölümünün göğüs boşluğuna yer değiştirmesi, bazı doğumsal diyafragma hernilerinde hastalığın şiddetini değerlendirmede kullanılan bulgulardan biridir.
Ancak bu bulgu tek başına kesin prognoz belirlemez.
Doğum Öncesi Tanı Tedavi Planını Nasıl Etkiler?
Prenatal tanı, doğumun yenidoğan yoğun bakım, çocuk cerrahisi ve gerekli ileri destek olanaklarına erişimin bulunduğu uygun bir merkezde planlanmasına yardımcı olabilir.
Doğum sonrası solunum ve dolaşım desteği gereksinimi önceden değerlendirilebilir.
Anne Karnında Diyafragma Hernisi Tedavisi Yapılabilir mi?
Seçilmiş ağır doğumsal diyafragma hernisi olgularında fetal endoskopik trakeal oklüzyon (FETO) gibi prenatal girişimler uzmanlaşmış merkezlerde değerlendirilebilir.
Bu yaklaşım bütün olgularda uygulanmaz ve kendine özgü anne-bebek riskleri bulunur.
Prenatal girişim kararı, ayrıntılı fetal değerlendirme ve uzman ekip görüşüyle verilir.
Çocuklarda Diyafragma Hernisi Tedavisi Nasıl Yapılır?
Doğumsal diyafragma hernisinin anatomik bozukluğunu düzeltmeye yönelik temel tedavi cerrahi onarımdır.
Ancak özellikle ağır yenidoğan olgularında ameliyat öncesinde solunum ve dolaşım durumunun stabil hale getirilmesi gerekir.
Doğum Sonrası İlk Tedavi Yaklaşımı
Doğumsal diyafragma hernisi bulunan yenidoğanlarda solunum ve dolaşım durumunun değerlendirilmesi önceliklidir.
Ciddi solunum sıkıntısı bulunan bebeklerde uygun solunum desteği gerekebilir.
Mide ve bağırsakların hava ile şişmesini azaltmak amacıyla mide dekompresyonu uygulanabilir.
Solunum Desteği
Akciğer gelişimi yetersizliği bulunan yenidoğanlarda mekanik ventilasyon gerekebilir.
Solunum desteği, akciğer hasarını azaltmayı hedefleyen uygun ventilasyon stratejileriyle planlanır.
Pulmoner Hipertansiyon Tedavisi
Pulmoner hipertansiyon bulunan bebeklerde dolaşım ve oksijenlenme özellikleri dikkatle takip edilir.
Tedavi yaklaşımı pulmoner hipertansiyonun şiddetine ve çocuğun klinik durumuna göre belirlenir.
ECMO Tedavisi Nedir?
Ekstrakorporeal membran oksijenasyonu (ECMO), ağır solunum veya dolaşım yetmezliği bulunan seçilmiş hastalarda geçici destek sağlamak amacıyla kullanılan ileri yaşam destek yöntemidir.
Doğumsal diyafragma hernisinde her bebek için gerekli değildir.
ECMO gerekliliği, hastalığın şiddetine ve diğer tedavilere verilen yanıta göre uzmanlaşmış merkezlerde değerlendirilir.
Diyafragma Hernisi İlaçla Düzelir mi?
Diyaframdaki anatomik açıklık ilaç tedavisiyle kapanmaz.
İlaçlar ve destek tedavileri, solunum ve dolaşım sorunlarının yönetilmesinde kullanılabilir.
Anatomik bozukluğun onarılması için uygun hastalarda cerrahi girişim gerekir.
Çocuklarda Diyafragma Hernisi Ameliyatı Ne Zaman Yapılır?
Doğumsal diyafragma hernisinde ameliyat zamanı çocuğun klinik durumuna göre belirlenir.
Özellikle ağır yenidoğan olgularında doğumdan hemen sonra ameliyat yapılması her zaman uygun değildir.
Öncelikle solunum ve dolaşım durumunun mümkün olduğunca stabil hale getirilmesi hedeflenir.
Yenidoğanda Ameliyat Neden Hemen Yapılmayabilir?
Doğumsal diyafragma hernisinde temel sorun yalnızca diyaframdaki açıklık değildir.
Akciğer gelişim yetersizliği ve pulmoner hipertansiyon gibi durumlar da bebeğin klinik seyrini etkileyebilir.
Bu nedenle bazı yenidoğanlarda cerrahi öncesinde solunum ve dolaşım desteğinin düzenlenmesi gerekir.
Ameliyat Öncesi Stabilizasyon Nedir?
Stabilizasyon, bebeğin oksijenlenme, solunum ve dolaşım durumunun cerrahi girişim için uygun hale getirilmesini amaçlayan tedavi sürecidir.
Bu süreçte ventilasyon desteği, sıvı dengesi ve gerekli diğer tedaviler düzenlenebilir.
Ameliyat Zamanını Hangi Faktörler Belirler?
Ameliyat zamanı pulmoner hipertansiyonun derecesi, oksijenlenme, dolaşım durumu ve genel klinik stabilite dikkate alınarak belirlenir.
Her bebek için geçerli sabit bir ameliyat günü bulunmaz.
Geç Tanı Alan Çocuklarda Ameliyat Zamanı
Daha büyük çocuklarda saptanan diyafragma hernilerinde ameliyat zamanı belirtilere, organların yerleşimine ve komplikasyon riskine göre belirlenir.
Bağırsak tıkanıklığı veya organların kanlanmasının bozulması gibi acil komplikasyonlar gelişirse gecikmeden cerrahi değerlendirme gerekir.
Çocuklarda Diyafragma Hernisi Ameliyatı Nasıl Yapılır?
Diyafragma hernisi ameliyatının amacı göğüs boşluğuna geçmiş karın organlarının uygun anatomik konumlarına alınması ve diyaframdaki açıklığın kapatılmasıdır.
Cerrahi yöntem açıklığın büyüklüğüne, yerleşimine ve çocuğun klinik durumuna göre seçilir.
Açık Diyafragma Hernisi Ameliyatı
Açık cerrahide karın veya göğüs bölgesinden uygun bir kesiyle anatomik yapılara ulaşılır.
Göğüs boşluğuna geçmiş organlar değerlendirilerek karın boşluğuna yerleştirilir.
Diyaframdaki açıklık uygun cerrahi yöntemle kapatılır.
Kapalı Diyafragma Hernisi Ameliyatı
Uygun hastalarda laparoskopik veya torakoskopik cerrahi yöntemler kullanılabilir.
Bu yöntemlerde küçük kesiler aracılığıyla kamera ve cerrahi aletlerle işlem gerçekleştirilir.
Ancak her diyafragma hernisi kapalı cerrahiye uygun değildir.
Özellikle ağır yenidoğan olgularında yöntem seçimi çocuğun solunum ve dolaşım durumu dikkate alınarak yapılır.
Laparoskopik Diyafragma Hernisi Onarımı
Laparoskopik yaklaşımda karın boşluğuna kamera ve cerrahi aletlerle ulaşılır.
Göğüs boşluğuna geçmiş organlar karın içine alınır ve diyafram açıklığı onarılır.
Torakoskopik Diyafragma Hernisi Onarımı
Torakoskopik yaklaşımda göğüs boşluğuna küçük kesiler üzerinden ulaşılır.
Diyafram defekti görüntülenerek uygun cerrahi onarım yapılabilir.
Bu yöntemin uygunluğu hastanın anatomik ve klinik özelliklerine göre değerlendirilir.
Diyafram Açıklığı Nasıl Kapatılır?
Diyaframdaki açıklık küçük ve dokular yeterli olduğunda dikişlerle kapatılabilir.
Daha büyük açıklıklarda doğrudan kapatma mümkün olmayabilir.
Bu durumda farklı onarım teknikleri veya uygun yama materyalleri gerekebilir.
Diyafragma Hernisinde Yama Kullanımı
Büyük diyafram defektlerinde mevcut dokular açıklığın gerilimsiz biçimde kapatılması için yeterli olmayabilir.
Bu durumda cerrahi yama kullanılarak onarım yapılabilir.
Yama gerekliliği defektin büyüklüğüne ve anatomik özelliklerine göre belirlenir.
Diyafragma Hernisi Ameliyatında Organlar Nasıl Yerine Alınır?
Göğüs boşluğuna geçmiş mide, bağırsaklar, dalak veya karaciğer gibi organlar dikkatle değerlendirilir.
Organların kanlanması ve anatomik durumu incelenerek uygun şekilde karın boşluğuna yerleştirilir.
Bağırsak tıkanıklığı veya organ hasarı bulunması durumunda ek cerrahi işlemler gerekebilir.
Diyafragma Hernisi Ameliyatı Ne Kadar Sürer?
Ameliyat süresi açıklığın büyüklüğüne, göğüs boşluğuna geçen organlara, eşlik eden anomalilere ve uygulanacak yönteme göre değişir.
Bu nedenle tüm çocuklar için geçerli sabit bir süre bulunmaz.
Ameliyatta Göğüs Tüpü Kullanılır mı?
Bazı diyafragma hernisi ameliyatlarında göğüs tüpü kullanılabilir.
Ancak her hastada rutin olarak gerekli değildir.
Göğüs tüpü gerekliliği cerrahi bulgulara ve ameliyat sonrası takip planına göre belirlenir.
Diyafragma Hernisi Ameliyatının Riskleri Nelerdir?
Diyafragma hernisi cerrahisinin riskleri hastalığın şiddetine, akciğer gelişimine, pulmoner hipertansiyon varlığına ve uygulanan cerrahi yönteme göre değişir.
Kanama
Cerrahi sırasında veya sonrasında kanama gelişebilir.
Kanama riski organların yerleşimine ve işlemin kapsamına göre değişir.
Enfeksiyon
Cerrahi girişim bölgesinde veya karın ve göğüs boşluklarında enfeksiyon gelişebilir.
Organ Yaralanması
Göğüs boşluğuna geçmiş organların değerlendirilmesi ve yerine alınması sırasında bağırsaklar, mide veya diğer anatomik yapıların etkilenmesi riski bulunur.
Diyafram Onarımının Açılması
Onarım bölgesinde zamanla yeniden açıklık oluşması mümkündür.
Bu durum özellikle büyük defektlerde ve yama kullanılan bazı hastalarda daha önemli olabilir.
Solunum Problemleri
Doğumsal diyafragma hernisi bulunan yenidoğanlarda akciğer gelişim yetersizliği ve pulmoner hipertansiyon nedeniyle ameliyat sonrasında solunum sorunları devam edebilir.
Anestezi Riskleri
Genel anesteziye bağlı riskler çocuğun genel durumuna ve eşlik eden hastalıklarına göre değişir.
Yeniden Ameliyat Gereksinimi
Tekrarlayan herni, bağırsak tıkanıklığı veya diğer komplikasyonlar nedeniyle bazı çocuklarda yeniden cerrahi girişim gerekebilir.
Diyafragma Hernisi Ameliyatı Sonrası İyileşme Süreci
İyileşme süresi hastalığın şiddetine, çocuğun yaşına ve ameliyat öncesi solunum-dolaşım durumuna göre değişir.
Ağır doğumsal diyafragma hernisi bulunan yenidoğanlarda ameliyat sonrasında yoğun bakım takibi gerekebilir.
Ameliyat Sonrası Solunum Desteği
Akciğer gelişim yetersizliği veya pulmoner hipertansiyon bulunan bebeklerde ameliyat sonrasında mekanik ventilasyon desteği devam edebilir.
Solunum desteğinin süresi çocuğun klinik yanıtına göre belirlenir.
Yenidoğan Yoğun Bakım Süreci
Ağır doğumsal diyafragma hernisi bulunan bebeklerde solunum, dolaşım ve beslenme durumunun yakından takip edilmesi gerekir.
Bu nedenle yenidoğan yoğun bakım takibi önemli olabilir.
Beslenmeye Ne Zaman Başlanır?
Beslenmeye başlama zamanı bağırsak fonksiyonlarına, solunum desteğine ve çocuğun genel durumuna göre belirlenir.
Bazı bebeklerde beslenme desteği gerekebilir.
Ameliyat Sonrası Ağrı
Cerrahi girişim sonrasında ağrı ve rahatsızlık görülebilir.
Uygun ağrı kontrolü solunum hareketleri ve iyileşme açısından önemlidir.
Hastanede Kaç Gün Kalınır?
Hastanede kalış süresi hastalığın şiddetine ve tedavi gereksinimlerine göre değişir.
Ağır yenidoğan olgularında yatış süresi uzayabilir.
Ameliyat Sonrası Kontroller
Ameliyat sonrasında diyafram onarımının durumu, solunum fonksiyonları, büyüme ve beslenme özellikleri takip edilebilir.
Kontrol planı çocuğun klinik özelliklerine göre oluşturulur.
Çocuklarda Diyafragma Hernisi Komplikasyonları Nelerdir?
Diyafragma hernisi özellikle ağır doğumsal olgularda solunum ve dolaşım sistemiyle ilişkili komplikasyonlara neden olabilir.
Pulmoner Hipoplazi
Akciğerlerin yeterince gelişmemesi solunum fonksiyonlarını etkileyebilir.
Pulmoner Hipertansiyon
Akciğer damar basıncının yüksek olması yenidoğan dönemindeki tedavi ve takip sürecini zorlaştırabilir.
Gastroözofageal Reflü
Doğumsal diyafragma hernisi bulunan bazı çocuklarda gastroözofageal reflü görülebilir.
Reflü belirtileri beslenme güçlüğü, kusma ve huzursuzluk şeklinde ortaya çıkabilir.
Beslenme ve Büyüme Sorunları
Ağır hastalık geçiren bazı çocuklarda beslenme güçlüğü ve büyüme geriliği gelişebilir.
Bu nedenle uzun dönem büyüme ve beslenme takibi önemlidir.
Bağırsak Tıkanıklığı
Karın içi yapışıklıklar veya anatomik sorunlar bazı çocuklarda bağırsak tıkanıklığına neden olabilir.
Şiddetli karın ağrısı, kusma ve karın şişliği gibi belirtiler değerlendirme gerektirir.
Solunum Yolu Enfeksiyonları
Akciğer gelişimi ve solunum fonksiyonları etkilenmiş bazı çocuklarda solunum yolu enfeksiyonları veya kronik solunum yakınmaları görülebilir.
Göğüs Duvarı ve Omurga Değişiklikleri
Bazı çocuklarda uzun dönem takip sırasında göğüs duvarı veya omurga yapısında değişiklikler saptanabilir.
Bu durum her hastada görülmez.
Diyafragma Hernisi Ameliyatından Sonra Tekrarlama Olur mu?
Diyafragma hernisi cerrahi onarım sonrasında yeniden gelişebilir.
Tekrarlama riski defektin büyüklüğüne, onarım yöntemine ve çocuğun anatomik özelliklerine göre değişir.
Büyük Defektlerde Tekrarlama Riski
Büyük diyafram açıklıkları onarım açısından daha karmaşık olabilir.
Bu nedenle bazı büyük defektlerde tekrarlama riski artabilir.
Yama Kullanılan Hastalarda Tekrarlama
Yama kullanılan olgular genellikle daha büyük diyafram defektlerine sahip olduğundan uzun dönem takip önemlidir.
Ancak yama kullanılması tek başına her hastada tekrarlama gelişeceği anlamına gelmez.
Tekrarlayan Diyafragma Hernisi Belirtileri
Tekrarlayan hernilerde solunum güçlüğü, kusma, karın ağrısı veya göğüs ağrısı görülebilir.
Bazı tekrarlamalar ise kontrol görüntülemelerinde saptanabilir.
Tekrarlayan Hernide Yeniden Ameliyat Gerekir mi?
Tekrarlayan diyafragma hernisinde tedavi yaklaşımı anatomik bulgulara ve çocuğun klinik durumuna göre belirlenir.
Bazı hastalarda yeniden cerrahi onarım gerekebilir.
Diyafragma Hernisi Olan Çocuklarda Uzun Dönem Takip
Doğumsal diyafragma hernisi bulunan çocuklarda takip yalnızca ameliyat bölgesinin iyileşmesiyle sınırlı değildir.
Özellikle ağır hastalık geçiren çocuklarda solunum fonksiyonları, büyüme, beslenme ve gelişim özellikleri uzun dönemde değerlendirilebilir.
Akciğer Fonksiyonlarının Takibi
Bazı çocuklarda akciğer gelişimi ve solunum fonksiyonları uzun dönemde etkilenebilir.
Bu nedenle gerekli durumlarda çocuk göğüs hastalıkları değerlendirmesi ve solunum fonksiyon testleri planlanabilir.
Büyüme ve Gelişmenin İzlenmesi
Boy, kilo ve gelişim basamaklarının takip edilmesi önemlidir.
Beslenme güçlüğü veya büyüme geriliği bulunan çocuklarda ek destek gerekebilir.
Gastroözofageal Reflü Takibi
Reflü belirtileri bulunan çocuklarda klinik değerlendirme ve uygun tedavi planlaması yapılabilir.
Nörogelişimsel Takip
Ağır yenidoğan dönemi geçiren bazı çocuklarda nörogelişimsel değerlendirme gerekebilir.
Bu takip, çocuğun gelişimsel gereksinimlerinin belirlenmesine yardımcı olabilir.
Cerrahi Onarımın Kontrolü
Diyafram onarımının durumu, klinik belirtiler ve gerekli görülen görüntüleme yöntemleriyle takip edilebilir.
Çocuk Normal Yaşamına Devam Edebilir mi?
Birçok çocuk uygun tedavi ve takip sonrasında günlük yaşam aktivitelerine katılabilir.
Ancak uzun dönem sonuçlar başlangıçtaki akciğer gelişimi, pulmoner hipertansiyon ve diğer eşlik eden sağlık sorunlarına göre değişir.
Çocuklarda Diyafragma Hernisi Hangi Durumlarda Acildir?
Diyafragma hernisi özellikle yenidoğanlarda ciddi solunum sorunlarına neden olabilir.
Geç tanı alan veya travmatik hernilerde ise organ sıkışması ve bağırsak tıkanıklığı gibi komplikasyonlar gelişebilir.
Aşağıdaki durumlar acil değerlendirme gerektirir:
- Yenidoğanda belirgin solunum sıkıntısı
- Dudaklarda veya ciltte morarma
- Solunum sırasında göğüs duvarında belirgin çekilmeler
- Bilinç değişikliği veya genel durumda hızlı bozulma
- Şiddetli karın ağrısı ve tekrarlayan kusma
- Karın şişliğiyle birlikte gaz veya dışkı çıkaramama
- Göğüs ağrısıyla birlikte artan nefes darlığı
- Travma sonrasında gelişen solunum veya karın belirtileri
Bu durumlarda gecikmeden acil sağlık hizmetine başvurulmalıdır.
Sıkça Sorulan Sorular
Çocuklarda diyafragma hernisi nedir?
Diyafragma hernisi, diyafram kasındaki açıklıktan karın içi organların göğüs boşluğuna geçmesiyle oluşan anatomik bozukluktur.
Diyafragma hernisi ile diyafram fıtığı aynı şey midir?
Evet. Diyafragma hernisi ve diyafram fıtığı aynı durumu ifade eden terimlerdir.
Diyafragma hernisi doğuştan mı olur?
Diyafragma hernisi doğumsal olabilir. Ayrıca travma gibi nedenlerle sonradan da gelişebilir.
Diyafragma hernisi neden oluşur?
Doğumsal olgularda diyaframın embriyonik gelişim sırasında normal şekilde oluşmaması veya birleşmemesi nedeniyle açıklık meydana gelir.
Diyafragma hernisi genetik midir?
Bazı doğumsal diyafragma hernileri genetik veya kromozomal anomalilerle ilişkili olabilir. Ancak her olguda genetik neden saptanmaz.
Diyafragma hernisi anne karnında anlaşılır mı?
Evet. Bazı olgularda gebelik ultrasonografisi sırasında tanı konulabilir.
Gebelikte diyafragma hernisi saptanırsa ne yapılır?
Fetal anatomi, akciğer gelişimi ve eşlik eden anomaliler değerlendirilir. Doğumun uygun merkezde planlanması önemlidir.
Diyafragma hernisi bebeğin akciğerini etkiler mi?
Evet. Karın organlarının göğüs boşluğuna geçmesi akciğer gelişimini kısıtlayabilir ve pulmoner hipoplaziye neden olabilir.
Pulmoner hipoplazi nedir?
Pulmoner hipoplazi, akciğerlerin normalden daha az gelişmiş olmasıdır.
Diyafragma hernisi kalbi etkiler mi?
Göğüs boşluğuna geçen organlar kalbin konumunu değiştirebilir. Ayrıca pulmoner hipertansiyon kalbin dolaşım yükünü etkileyebilir.
Diyafragma hernisi tehlikeli midir?
Hastalığın ciddiyeti açıklığın büyüklüğüne, akciğer gelişimine ve pulmoner hipertansiyon gibi eşlik eden durumlara bağlıdır. Ağır doğumsal olgular yaşamı tehdit edebilir.
Diyafragma hernisi kendiliğinden kapanır mı?
Doğumsal diyaframdaki anatomik açıklığın kendiliğinden kapanması beklenmez. Uygun hastalarda cerrahi onarım gerekir.
Diyafragma hernisi ilaçla tedavi edilir mi?
İlaçlar solunum ve dolaşım sorunlarının yönetiminde kullanılabilir. Ancak diyaframdaki anatomik açıklığı ilaçla kapatmak mümkün değildir.
Diyafragma hernisi ameliyatı ne zaman yapılır?
Ameliyat zamanı çocuğun klinik durumuna göre belirlenir. Ağır yenidoğan olgularında önce solunum ve dolaşım durumunun stabil hale getirilmesi önemlidir.
Diyafragma hernisi ameliyatı doğumdan hemen sonra mı yapılır?
Her zaman değil. Özellikle ağır doğumsal olgularda cerrahi öncesi stabilizasyon gerekebilir.
Diyafragma hernisi ameliyatı nasıl yapılır?
Göğüs boşluğuna geçmiş organlar karın boşluğuna alınır ve diyaframdaki açıklık uygun cerrahi yöntemle kapatılır.
Diyafragma hernisi ameliyatı kapalı yapılabilir mi?
Uygun hastalarda laparoskopik veya torakoskopik cerrahi yöntemler kullanılabilir. Ancak her olgu kapalı cerrahiye uygun değildir.
Diyafragma hernisi ameliyatında yama kullanılır mı?
Büyük diyafram açıklıklarında dokular doğrudan kapatma için yeterli olmadığında yama kullanılabilir.
Diyafragma hernisi ameliyatı kaç saat sürer?
Ameliyat süresi defektin büyüklüğüne, organların yerleşimine ve uygulanacak yönteme göre değişir.
Diyafragma hernisi ameliyatı riskli midir?
Cerrahi riskler hastalığın şiddetine, akciğer gelişimine ve çocuğun genel durumuna bağlıdır. Kanama, enfeksiyon, organ yaralanması ve tekrarlama gibi komplikasyonlar görülebilir.
Diyafragma hernisi ameliyatından sonra yoğun bakım gerekir mi?
Ağır doğumsal diyafragma hernisi bulunan yenidoğanlarda ameliyat sonrasında yoğun bakım takibi gerekebilir.
Diyafragma hernisi ameliyatından sonra bebek ne zaman beslenir?
Beslenmeye başlama zamanı bağırsak fonksiyonlarına, solunum desteğine ve çocuğun genel durumuna göre belirlenir.
Diyafragma hernisi ameliyatından sonra hastanede kaç gün kalınır?
Yatış süresi hastalığın şiddetine, solunum ve dolaşım desteği gereksinimine ve iyileşme durumuna göre değişir.
Diyafragma hernisi ameliyatından sonra tekrarlar mı?
Evet. Bazı çocuklarda cerrahi onarım sonrasında yeniden herni gelişebilir. Tekrarlama riski defektin büyüklüğüne ve onarım özelliklerine göre değişir.
Diyafragma hernisi ameliyatından sonra akciğer gelişir mi?
Doğum sonrası akciğer büyümesi ve fonksiyonel gelişim devam edebilir. Ancak iyileşmenin derecesi başlangıçtaki pulmoner hipoplazinin şiddetine ve diğer klinik faktörlere bağlıdır.
Diyafragma hernisi olan çocuk normal yaşayabilir mi?
Birçok çocuk uygun tedavi ve takip sonrasında günlük yaşam aktivitelerine katılabilir. Ancak uzun dönem sonuçlar hastalığın başlangıçtaki şiddetine göre değişir.
Diyafragma hernisi ilerleyen yaşlarda ortaya çıkabilir mi?
Evet. Bazı doğumsal diyafragma hernileri daha büyük çocuklarda tanı alabilir. Travmatik diyafragma hernileri de sonradan gelişebilir.
Bochdalek hernisi nedir?
Bochdalek hernisi, diyaframın arka-yan bölümündeki doğumsal açıklıktan karın organlarının göğüs boşluğuna geçmesidir.
Morgagni hernisi nedir?
Morgagni hernisi, diyaframın ön bölümündeki doğumsal açıklıkla ilişkili daha nadir bir herni türüdür.
Diyafragma hernisi için hangi doktora başvurulur?
Çocuklarda diyafragma hernisinin cerrahi değerlendirmesi çocuk cerrahisi uzmanı tarafından yapılır. Yenidoğan olgularında neonatoloji ve diğer ilgili uzmanlık alanlarıyla birlikte değerlendirme gerekebilir.
Diyafragma hernisi ameliyatından sonra uzun dönem kontrol gerekir mi?
Evet. Özellikle ağır doğumsal olgularda solunum fonksiyonları, büyüme, beslenme, gelişim ve herninin tekrarlama riski açısından uzun dönem takip önemlidir.
Bilgilendirme notu: Bu içerik genel sağlık bilgilendirmesi amacıyla hazırlanmıştır. Tanı ve tedavi kararları çocuğun klinik değerlendirmesine göre verilir. Özellikle yenidoğanda ciddi solunum güçlüğü, morarma, bilinç değişikliği veya genel durumda hızlı bozulma durumunda acil tıbbi değerlendirme gerekir.
MAKALE BİLGİLERİ
İlk Yayın Tarihi: 07.11.2026
Son Güncelleme Tarihi: 07.11.2026
Editör: Özel Adana Ortadoğu Hastanesi – Kurumsal İçerik Ekibi
İçerik Yönetimi: Özel Adana Ortadoğu Hastanesi – Bilgi İşlem Müdürlüğü
İletişim: 0322 400 01 01
Kaynaklar
- American Academy of Pediatrics. Congenital Diaphragmatic Hernia: Clinical Management and Outcomes. Bilimsel yayın taraması. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/?term=congenital+diaphragmatic+hernia+management
- Canadian Congenital Diaphragmatic Hernia Collaborative. Diagnosis and Management of Congenital Diaphragmatic Hernia: A Clinical Practice Guideline. CMAJ. 2018. https://www.cmaj.ca/content/190/4/E103
- Children's Hospital of Philadelphia. Congenital Diaphragmatic Hernia (CDH). https://www.chop.edu/conditions-diseases/congenital-diaphragmatic-hernia-cdh
- National Library of Medicine – PubMed. Congenital Diaphragmatic Hernia: Surgical Repair and Recurrence. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/?term=congenital+diaphragmatic+hernia+surgical+repair+recurrence
- National Library of Medicine – PubMed. Long-Term Outcomes After Congenital Diaphragmatic Hernia Repair. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/?term=congenital+diaphragmatic+hernia+long+term+outcomes
- National Library of Medicine – PubMed. Fetal Endoscopic Tracheal Occlusion for Severe Congenital Diaphragmatic Hernia. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/?term=FETO+congenital+diaphragmatic+hernia
